گنبدها و منارها؛ نماد شهرهای اسلامی - تالار گفتمان آذر فروم





دعوت به همکاری با آذر فروم

 

گنبدها و منارها؛ نماد شهرهای اسلامی
زمان کنونی: 16-09-1395،11:26 ب.ظ
کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان
نویسنده: mehrdad
آخرین ارسال: mehrdad
پاسخ: 1
بازدید: 308

 
 
رتبه موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

موضوع: گنبدها و منارها؛ نماد شهرهای اسلامی
ارسال: #1
گنبدها و منارها؛ نماد شهرهای اسلامی
پست‌ها: 64
تاریخ عضویت: 22 اردیبهشت 1390
اعتبار: 10
حالت من: انتخاب نشده
گنبدها و منارها؛ نماد شهرهای اسلامی
:: کاظم برآبادی
تاكنون اگر كاری در جهت پیشرفت شهرها كرده باشیم، اعمال‌ ما تنها در جهت رشد كمی شهرها بوده و این یعنی خانه‌هایی كه با بی‌نظمی هر چه تمام در داخل خیابان‌ها و كوچه ‌پس‌كوچه‌ها (بدون توجه به این مطلب كه شهر و مفهوم شهر یك كل است)، هر جا كه پای اراده از قانون استوارتر بوده از خاك سبز شده‌اند و اكنون نه توان برچیدن و تخریب آنها است و نه تسلیم در برابر آنها منطقی به نظر می‌آید. ما با مدارایی بی‌وقفه، هر روز شاهد شهرهایی هستیم كه نه وجود قرص و محكمی دارند و نه سیمای دلپذیری!


از طرفی مسوولین و كارشناسان عرصه شهری، همیشه در نقاط بحرانی تصمیم‌گیری با افتراق آرای خود سبب پریشانی مضاعف سیمای شهرها شده‌اند و در عین این ساخت‌و سازهای بی‌هدف، شهرها از معنای عمیق خود فاصله گرفته‌اند. پشتوانه قوی فرهنگی و مذهبی كشور ما و هویتی كه شهرهای ما در دوره‌‌های تاریخی گوناگون داشته‌اند لزوم یك جهت‌گیری كارشناسانه در بحث سیمای شهرها را (كه یكی از شاخه‌های مدیریت شهری است) شدت می‌بخشد. البته در این راستا تصمیمات گوناگونی هم گرفته شده و در دوره‌‌های مختلف و دولت‌‌های متفاوت، كارهایی و كارشناسی‌هایی انجام یافته اما عین مصوبات و اظهارنظرها پس از آن این عرصه را همچنان در بحرانی مزمن باقی گذاشته است.
یكی از این نظریات كه هم در دولت قبلی روی آن كار شد (اما بی‌نتیجه) وهم در دولت جدید و لابه‌لای حرف‌ها و اظهار نظرهای سعیدی‌كیا (وزیر مسكن) به آن پرداخته شده، توجه به سیما و معماری شهرها با رویكرد معماری اسلامی است.
سعیدی‌كیا در جایی عنوان كرده: «در احداث خیابان‌های جدید، شهرها و شهرك‌های جدیدی باید توجه بیشتری بر معماری ایرانی- اسلامی شود و وزارت مسكن و شهرسازی باید نظارت عالیه خود را بر كار مهندسان سازمان نظام مهندسی اعمال كند.»
رویكرد معماری اسلامی در معماری و سیمای شهرها یعنی شناخت عناصر این بخش از معماری، تطبیق آن با وضعیت فعلی شهرها (كه در مفهوم پیشرفت قرار دارند) و در نهایت ایجاد بستر مناسب برای بازآفرینی هوشمندانه (نه صرفا كپی‌برداری) این نوع از معماری.
از سال 75 كه تلاش‌های پراكنده‌ای در زمینه دستیابی به ارزش‌ها و اصول اسلامی در طراحی شهرها و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای بازگردانی هویت اسلامی- ایرانی به معماری شهری توسط شورای عالی شهرسازی و معماری ایران تصویب شد و این مسوولیت خطیر بر دوش معاونت شهرسازی و معماری وزارت مسكن و شهرسازی افتاده تحقیقات زیادی در زمان ریاست عبدالعلی‌زاده برای دستیابی به معیارها و اصولی كه به بازگردانی هویت معماری اصیل ایران كمك كند انجام شد و قرار شد كه پس از جمع‌بندی این مطالب و با تصویب شورای‌عالی شهرسازی، مهندسان مشاور و كلیه مهندسان دارای پروانه فعالیت‌های مهندسی در تهیه طرح‌های جامع و تفضیلی و هادی و انواع و اقسام طرح‌های شهرك‌سازی و طراحی بنا ملزم به رعایت اصول مصوبه باشند.
اما متاسفانه این كار به هیچ نتیجه‌ای ختم نشد (به جز یكی دو اظهارنظر از كارشناسان عرصه ساخت و ساز كه كاربردی نبودن این اصول را متذكر شده بودند و همین طور كتابی كه ماحصل این تلاش‌ها را در خود گنجاند تا به عنوان منبعی درسی در دانشگاه‌ها تدریس شود)!
یعنی ده سال تلاش در زمینه بازگردانی هویت معماری به شهرها بی‌نتیجه ماند و عملا رویای شهرهای اسلامی (اگر نگوییم از بین رفت) به دولت جدید منتقل شد. تلاش‌های سعیدی‌كیا و یارانش حاكی از توجه بیشتر آنها به این مساله است كه این مساله جوانب گوناگونی را برای كنكاش باز می‌‌كند:
اول اینكه در تهیه و تحقیق الگوها و روش‌های اجرایی كردن این طرح، كارشناسان این دولت بی‌نیاز از تحقیقات انجام شده در دولت پیش نیستند و آن همه زحمت 10ساله حتما می‌تواند گوشه‌ای از تلاش‌های این گروه را (كه در اول راه هستند) بكاهد و این مساله تنها به كمی دوری گزینی از مسائل سیاسی و جوی مربوط است كه البته انتظار می‌رود دولت جدید با توجه به شعارها و اهدافش از پس آن برآید. نكته دیگر توجه به اجرایی كردن الگوهاست چرا كه به نظر می‌رسد اگر چه تحقیقات دولت پیشین در این زمینه تلاش‌های قابل ستایشی بوده است اما علت اصلی ناكامی این طرح غیر اجرایی و كاربردی نبودن این اصول و معیارهاست به طوری كه پیروز حناچی (معاون شهرسازی و معماری وزارت مسكن سابق) و ملیحه احمدی (معاون امور طرح‌ها و دبیرخانه شورای عالی شهرسازی) در همان زمان از كاربردی نبودن این طرح‌‌ها صحبت كردند.
نكته بعدی كه می‌توان به آن اشاره كرد توجه به مسجد به عنوان نقطه تعادلی در ساختار شهرهای اسلامی است كه با گلدسته‌ها و گنبدش مهم‌ترین نماد شهرهای اسلامی به حساب می‌آید.
در دوره قبلی شهرداری تهران تلاش زیادی برای جلوگیری از ساخت مسجدهایی كه توسط افراد
غیر حرفه‌ای و اعضای هیات امنای مسجد ساخته می‌شوند شد و حتی در این زمینه دستورالعملی برای ساماندهی به حمایت‌ها و پشتیبانی شهرداری تهران از مساجد تهیه و تدوین شد كه مسائل مختلف مسجد را موردارزیابی قرار داده بود و همه جوانب را درباره عمران این بناها مدنظر داشت. این دستور‌العمل كه با نام دستورالعمل ساماندهی و همسویی حمایت‌ها و پشتیبانی شهرداری تهران از مساجد در 25 ماده و 4تبصره به تصویب شهرداری رسید شاید نقطه آغازی در سامان بخشیدن به مبحث شهرهای اسلامی بود چرا كه در واقع مساجد و به خصوص مساجد جامع، نماد بارز این گونه شهرها به حساب می‌آیند. اگر وزارت مسكن بخواهد هر عملی در باب توجه به سیمای اسلامی در شهرها انجام دهد بدون توجه به مسائل و مشكلات مساجد در حوزه احداث، به شكست خواهد رسید.
و نكته آخر اینكه در تمدن اسلامی و ایرانی بین زندگی مادی و معنوی نباید هیچ فاصله‌‌ای وجود داشته باشد و اكنون كه شهرها به عنوان محلی برای حیات مادی ما به حساب می‌آیند اگر در جهت ارتقای سطح معنوی آنها نكوشیم شاید هیچ گاه نتوانیم خود را به عظمت تمدن كهنمان نزدیك كنیم. در این راه شاید بازیابی معماری ایران – اسلامی در ساخت و معماری شهرها، اندیشه‌ای بلندپروازانه باشد كه از طرف وزیر مسكن مطرح شده است (چرا كه حوزه ساخت و ساز در كشور با چالش‌های مهم و حیاتی در بعد كمیت درگیر است) اما حتی پیش روی در جهت نیل به این هدف، بدون توجه به نتیجه، حركتی است كه می‌تواند ما را در معماری شهرها گاهی هم كه شده به سوی كیفیت راهبری كند.
















کاش ازچشمانم میفهمیدی که نگاه زاده ی علاقه است...
23-03-1390 05:13 ب.ظ
 


[-]
پاسخ سریع
پیام
پاسخ خود را برای این پیام در اینجا بنویسید.


کد تصویری
royalfuns
(غیر حساس به بزرگی و کوچکی حروف)
لطفاً کد نشان داده شده در تصویر را وارد نمایید. این اقدام جهت جلوگیری از ارسال‌های خودکار ضروری می‌باشد.

پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان