موسیقی عاشقلار - تالار گفتمان آذر فروم





دعوت به همکاری با آذر فروم

 

موسیقی عاشقلار
زمان کنونی: 15-09-1395،03:59 ب.ظ
کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان
نویسنده: tari
آخرین ارسال: tari
پاسخ: 1
بازدید: 351

 
 
رتبه موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

موضوع: موسیقی عاشقلار
ارسال: #1
موسیقی عاشقلار
پست‌ها: 199
تاریخ عضویت: 28 شهریور 1390
اعتبار: 11
حالت من: انتخاب نشده
سروده ها و آهنگ های عاشیق ها آن چنان متنوع و گسترده اند که از دیدگاه های مختلف قابل بررسی و پژوهش هستند. داستان هایی که آنان روایت کرده اند، مضامین و محتوای اشعار و مقام ها و ردیف های موسیقی ویژه ی عاشیق ها هریک می‌تواند موضوع پژوهشی علمی و کارشناسانه باشد. می توان از دید زیبایی شناختی، جامعه شناختی،تاریخی، مردم شناسانه و ... نیز به موضوع عاشیق ها پرداخت در جمهوری آذربایجان پژوهشگران بسیاری مانند پروفسور حمید آراسلی،پروفسور محمدحسن طهماسب و میرزه ابراهیموف تحقیقات ارزنده ای را در این زمینه انجام داده اند و کتاب ها و مقا لات متعددی منتشر کرده اند از جمله« آفرینش عاشیقی» و «رئا لیسم در شعر عاشیقی». در کشور ترکیه نیز که گاه پژوهش هایی در زمینه ی ادبیات شفاهی آذربایجان انجام می پذیرد به ادبیات عاشیق لار توجه شده است. اما در کشور ما هنوز شناخت و بررسی ادبیات عاشیقی در پژوهش های دانشگاهی و مراکز علمی چندان ارج و قربی نداشته است. ا لبته بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تلاشهای ارزشمندی در این خصوص صورت گرفته که می توان به چاپ و نشر کتاب هایی از قبیل عاشیقلار( تألیف:حسین صدیق)، اؤزوموز و سؤزوموز ( تألیف: ائلچین و ولایت قلی یف ، برگردان:باب ا... آذری اجیرلو)، آذربایجان عاشیقلاری ( تألیف: دکتر قائم سقااوغلو و دکتر علی برات آلب تکین برگردان:حبیب ادریسی) و عاشیق لار دونیاسی ( تألیف:جواد دربندی) و مقالاتی که گاه و بی گاه در نشریات منتشر می شود اشاره کرد.
عاشیق کیست؟
عاشیق هنرمندی است که ساز می نوازد و آواز می خواند و گاه شعر و منظومه هایی را که روایت می کند خود می سراید. ساز عاشیق را قوپوز نیز می نامند که سازی شبیه تنبور است و با مضرابی که از پوست درخت گیلاس ساخته شده است نواخته می شود. قوپوز در گذشته نزد آذری ها از احترام و تقدسی خاص برخوردار بوده است این ساز 9 سیم دارد و هنگام نواختن عاشیق ها آن را به سینه می فشارند.
مجسمه ای از گل پخته در موزه «لوور پاریس» نگهداری می شود که به عصر حکومت ایلامی ( 1800 ق.م) متعلق است. ژست و طرز گرفتن ساز در این مجسمه شبیه طرز ساز نواختن عاشیق های آذربایجان است. می گویند بر اساس سندهای باقی مانده از دولت ایلامی قدمت این ساز به 4250 سال پیش برمی گردد.
در گذشته به عاشیق «اوزان» می گفتند که در کتاب «دده قورقود» کهن ترین اثر مکتوب آذری،اوزان نام خنیاگر دوره گردی است که در شأن قهرمانان حماسه می سراید. اوزان ها در دوران باستان در میان قبیله ها از احترامی خاص برخوردار بودند، ایل به ایل می گشتند، منظومه می ساختند، داستان می گفتند و در عین حال به مثابه ی ریش سفید و دانای قوم، مردم را در حل دشواری های زندگی یاری می کردند. در تاریخ به عاشیق ها، علاوه بر« اوزان» نام های دیگری نیز اطلاق شده است «وارساق» و «یانشاق» از این جمله اند. به هنرمندترین و شایسته ترینشان که از لحاظ معنوی نیز ارج و قربی داشته«دده» می گفتند «دده» عنوانی است هم شأن «پیر» که در ادبیات عرفانی ایران زمین بسیار استفاده شده است.
به نظر می رسد واژه ی «عاشیق» از ریشه واژه ی عربی «عشق» گرفته شده است هرچند که در ادبیات آذری واژه ای مستقل نیز وجود دارد که «آشیق» نوشته می شود و از نظر آوایی با آن یکسان است.
عاشیق هنرمندی مردمی است. هم شاعر، هم آهنگ ساز، هم منظومه سرا، هم خواننده، هم نوازنده و هم داستان گو.
میراث عاشیقی اساساً در حافظه ی عاشیق ها نگه داری می شود هم از این رو برای رسیدن به این هنر، باید حافظه ای نیرومند و تیز داشت. یک ویژگی اساسی شعر عاشیقی، بدیهه سرایی است چرا که بعضی از گونه های عاشیقی مانند دئیشمه(مناظره ی دو عاشیق با زبان شعر و موسیقی) بدون بدیهه سرایی ممکن نیست. ویژگی دوم این اشعار در این است که ارتباطی دوسویه با فرهنگ شفاهی دارند: از یک سو عاشیق هنگام سرودن از آثار غنی و سرشار فولکلوریک پیش از خود بهره می جوید و مایه می گیرد و از دیگر سو، اشعار عاشیق ها پس از سروده شدن دهن به دهن میان مردم می گردد و پس از مدتی بخشی از فولکلور می شود. بنابراین اشعار عاشیق لار بارزترین نمونه ی این نظریه است که می گوید« هرمتنی بینا متنی است» همچنین می توان نتیجه گیری کرد که هر اثر عاشیقی اثری جمعی است.
عاشیق ها برای سرودن شعر خود از وزن های هجایی استفاده می کنند که در ادبیات شفاهی آذربایجان گونه هایی آشنا هستند و اوزان عروضی در این اشعار کاربردی ندارد.
رایج ترین گونه های ادبیات عاشیقی که به صورت هجایی سروده می شوند عبارتنداز:
۱- قوشما که دست کم از سه بند و حداکثر از 7 بند 4 مصراعی تشکیل می یابد و سیال ترین و زیباترین نوع شعر شفاهی است.
۲- گرایلی که مثل قوشما ساخته می شود و در موضوع عشق و حسرت و زیبایی های طبیعت سروده می شود.
۳- بایاتی، نوعی از شعر هفت هجایی چهار مصراعی که موضوع آن را شکوه و هجران و عشق و مضامین اجتماعی تشکیل می دهد و از انواع شعر فولکلوریک به شمار می آید.
۴- تجنیس، که در آن از جناس بسیار استفاده می شود و از گونه های دشوار ادبیات عاشیقی است.
۵- دوداق ده یمز: نوعی تجنیس است که سرودن آن دشوارتر است و باید از ابتدا تا انتهای شعر کلماتی استفاده شود که هنگام ادای آنها لب ها به هم نخورد.
۶- اوستادنامه: این نوع شعر عاشیقی حاوی خطاب های حکیمانه و موضوعات فلسفی و اجتماعی است که در مقدمه منظومه ها گنجانده می شود و شاعر از آفرینش کائنات،توحید، خلقت انسان، پندهای اخلاقی و اسطوره ها سخن می گوید.
۷- دئیشمه یا مناظره: که از جا لب ترین انواع شعر عاشیقی است. عاشیق ها هنگام دئیشمه از انواع فرم های شعری خود مانند تجنیس، قیفیل بند، باغلاما، اوستادنامه، حربه- زوربا و غیره استفاده می کنند . می گویند در قدیم هنگا می که دو قبیله با هم اختلافی داشتند به جای جنگ و خونریزی عاشیق های خود را به مبارزه و مناظره هم می فرستادند و عاشیق ها طی دئیشمه با هم دیگر به رقابت می پرداختند و در نهایت هر یک از عاشیق ها که می باخت تسلیم دیگری می شد و ساز خود را تحویل می داد و عاشیقی که در مناظره پیروز می شد حکم صادر می کرد و به اختلاف پایان می داد. گاهی دئیشمه حا لتی مسابقه گونه هم داشت و دو عاشیق از هم دیگر سئوالاتی می کردند و با موسیقی و آواز جواب می دادند در تاریخ دئیشمه ی شاه اسماعیل با عرب زنگی مشهور است.
۸- مخمس: که هربندی 5 مصراع دارد و گاهی عاشیق ها هر مصراع را دوپاره می کنند و می خوانند.
۹- منظومه: داستان هایی حماسی یا عاشقانه هستتند که در دوران باستان به آن «بوی»1 می گفتند. هر منظومه مرکب از پاره ای نظم و نثر است از معروفترین منظومه های حماسی می توان به «کوراوغلو» و«قاچاق نبی» اشاره کرد.
ا لبته عاشیق ها گونه های شعری دیگر نیز دارند مانند وجودنامه، دیوانی، توبه نامه، نصیحت نامه و گؤزل له مه.
موسیقی عاشیق لار هم جای بسی تدقیق و تحقیق دارد آهنگ هایی که عاشیق ها ساخته اند با احوال، روحیه ها، مبارزات، پیروزی ها، شکست های قهرمانان منظومه ها تطبیق یافته اند. از آن میان می توان به آهنگ های مشهوری چون: دوبیتی،دیلغمی،ساری تئل، گرایلی، یانیق کرمی، مخمس، جنگی کوراوغلو و ...اشاره کرد
















گونده منه باش ووران ایندی منه داش وورور.
ایندی منه داش ووران اوزگلره باش وورور.
اوزگه اگر داش وورا دردینه دوزمک اولار.
باخ بورا سوز بوردادی داشلاری یولداش وورور...
04-12-1390 11:12 ب.ظ
 


[-]
پاسخ سریع
پیام
پاسخ خود را برای این پیام در اینجا بنویسید.


کد تصویری
royalfuns
(غیر حساس به بزرگی و کوچکی حروف)
لطفاً کد نشان داده شده در تصویر را وارد نمایید. این اقدام جهت جلوگیری از ارسال‌های خودکار ضروری می‌باشد.

موضوعات مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  موسیقی و ضریب هوشی novinmarketing 0 3 14-09-1395 05:00 ب.ظ
آخرین ارسال: novinmarketing
  تقسیم بندی موسیقی novinmarketing 0 12 25-08-1395 06:24 ب.ظ
آخرین ارسال: novinmarketing
  تاثیر موسیقی بر خلاقیت کودکان novinmarketing 0 6 23-08-1395 02:56 ب.ظ
آخرین ارسال: novinmarketing
  موسیقی ما قبل تاریخ novinmarketing 0 29 06-06-1395 05:18 ب.ظ
آخرین ارسال: novinmarketing
  موسیقی و تاثیرات متفاوت آن بر انسان ( نقش درمان کننده) darya 0 217 10-03-1391 01:19 ب.ظ
آخرین ارسال: darya

پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان