مهدورالدم و مهقون الدم چه کسانی هستند ؟ - تالار گفتمان آذر فروم





دعوت به همکاری با آذر فروم

 

مهدورالدم و مهقون الدم چه کسانی هستند ؟
زمان کنونی: 21-09-1395،07:45 ق.ظ
کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان
نویسنده: Friga
آخرین ارسال: Friga
پاسخ: 1
بازدید: 556

 
 
رتبه موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

موضوع: مهدورالدم و مهقون الدم چه کسانی هستند ؟
ارسال: #1
مهدورالدم و مهقون الدم چه کسانی هستند ؟
پست‌ها: 11,943
تاریخ عضویت: 20 اردیبهشت 1390
اعتبار: 288
حالت من: Shad

نویسنده : اکبر یوسفی کلجاهی - کارآموز وکالت دادگستری و کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی

مهدورالدم و محقون‌الدم یعنی چه ؟ افراد مهدورالدم چه کسانی هستند؟
یکی از عناصر پنج گانه قصاص در مورد قتل مهدورالدم نبودن مقتول می باشد .
تعریف محقوق الدم یعنی : یعنی اشخاصی که خونش محترم است و مورد حمایت قانون می باشد .(باید از ریختن خونش جلوگیری شود) درکل اکثریت افراد جامعه محقون الدم هستند.
تعریف مهدورالدم یعنی کسی که ریختن خونش حلال باشد . و در تعریف دیگر کسانی را که شرعا مستحق کشتن هستنددر فقه جزایی مهدورالدم می گویند. مهدور از ماده هدر و به معنای ضایع شدن و باطل شدن و تباه گردیدن آمده و دم به معنای خون می باشد .
از عناصرپنج گانه قصاص در مورد قتل یک مهدورالدم نبودن مقتول می باشد .
ماده 226 قانون مجازات اسلامی در این مورد چنین بیان می دارد که :
قتل نفس در صورتي موجب قصاص است كه مقتول شرعاً مستحق كشتن نباشد و اگر مستحق قتل باشد باید استحقاق قتل او را طبق موازین در دادگاه اثبات کند .
انواع مهدورالدم :
1- مهدور الدم ذاتی (اصالتی ) : یعنی شخصی که ریختن خونش از ابتداء و نسبت به هر مسلمانی واجب است :
کافر حربی : در فقه کافر حربی یعنی کافری که متدین به هیچ یک از مذاهب اسلام ، یهودو زرتشت نباشد اصطلاحا کافر غیرکتابی هم می گویند.
2- مهدوالدم عرفی : یعنی کسی که به دلیل ارتکاب به عمل حرام خونش قابلیت هدر رفتن را یافته است.
توضیح اینکه در مواردی کشتن چنین افرادی موجب رفع مسئولیت کیفری و مدنی همه افراد جامعه می شود مانند : افراد که مستحق اعدام یا رجم شوند و در مواردی نسبت به اشخاص خاصی رفع مسئولیت می کند مانند خون قاتل نسبت به اولیای دم .
برخی از مصادیق قانونی مهدورالدم بودن:
1-اباحه جنایت بر مهاجم از سوی مدافع (دفاع مشروع) موضوع ماده 61 و 625 ق.م.ا
ماده 61 - هركس در مقام دفاع از نفس يا عرض و يا ناموس و يا مال خود يا ديگري و يا آزادي تن خود يا ديگري در برابر هرگونه تجاوز فعلي و يا خطر قريب الوقوع عملي انجام دهدكه جرم باشد در صورت اجتماع شرايط زير قابل تعقيب و مجازات نخواهد بود –
1 - دفاع با تجاوز و خطر متناسب باشد .
2 - عمل ارتكابي بيش از حد لازم نباشد .
3 - توسل به قواي دولتي بدون فوت وقت عملا ممكن نباشد و يا مداخله قواي مذكور در رفع تجاوز و خطر موثر واقع نشود .
تبصره - وقتي دفاع از نفس و يا ناموس و يا عرض و يا مال ويا آزادي تن ديگري جايز است كه او ناتوان از دفاع بوده ونياز به كمك داشته باشد .
ماده 625 - قتل و جرح و ضرب هر گاه در مقام دفاع از نفس يا عرض يا مال خود مرتكب يا شخص ديگري واقع شود با رعايت مواد ذيل مرتكب‌مجازات نمي‌شود مشروط بر اين كه دفاع متناسب با خطري باشد كه مرتكب را تهديد مي‌كرده است.
‌تبصره - مقررات اين ماده در مورد دفاع از مال غير در صورتي قابل اجرا است كه حفاظت مال غير به عهده دفاع‌كننده بوده يا صاحب مال استمداد‌نمايد.
2-اباحه قتل زانی غیر مسلمان با مسلمه و یا زانی به عنف و اکراه یا زنا با محارم نسبی و یا زنا با زن پدر موضوع ماده 82 ق.م.ا
ماده 82 - حد زنا در موارد زير قتل است و فرقي بين جوان وغير جوان و محصن و غيرمحصن نيست .
الف - زنا با محارم نسبي 0
ب - زنا با زن پدر كه موجب قتل زاني است .
ج - زناي غير مسلمان با زن مسلمان كه موجب قتل زاني است .
د - زناي به عنف و اكراه كه موجب قتل زاني اكراه كننده است .
3- زانی و زانیه محصن موضوع ماده 83 ق.م.ا
ماده 83 - حد زنا در موارد زير رجم است –
الف – زنای مرد محصن ، يعني مردي كه داراي همسر دائمي است و با او در حالي كه عاقل بوده جماع كرده و هر وقت نيز بخواهد مي تواند به اوجماع كند .
ب - زناي زن محصنه با مرد بالغ ، زن محصنه زني است كه داراي شوهر دائمي است و شوهر در حالي كه زن عاقل بوده با او جماع كرده است و امكان جمع با شوهر را نيز داشته باشد .
تبصره - زناي زن محصنه با نابالغ موجب حد تازيانه است.
4-تکرار زنا پس از 3 بار اجرای حد جلد موضوع مواد 90 ق.م.ا
ماده 90 - هرگاه زن يا مردي چند بار زناكند و بعد از هر بارحد بر او جاري شود در مرتبه چهارم كشته مي شود
5-لواط کار و لواط دهنده موضوع ماده 109 ق.م.ا
ماده 109 - فاعل و مفعول لواط هر دو محكوم به حد خواهندشد .
ماده 110 - حد لواط در صورت دخول قتل است و كيفيت نوع آن در اختيار حاكم شرع است .
ماده 111 - لواط در صورتي موجب قتل مي شود كه فاعل ومفعول بالغ و عاقل و مختار باشند .
ماده 112 - هرگاه مرد بالغ و عاقل با نابالغي لواط كند فاعل كشته مي شود و مفعول اگر مكره نباشد تا74 ضربه شلاق تعزيرمي شود .
ماده 113 - هرگاه نابالغي نابالغ ديگر را وطي كند تا74 ضربه شلاق تعزير مي شوندمگر آنكه يكي از آنها اكراه شده باشد .
6-محارب و مفسد فی الارض موضوع مواد 183 و 190 ق.م.ا
ماده 183 - هر كسي ك براي ايجاد رعب و هراس و سلب آزادي و امنيت مردم دست به اسلحه ببرد محارب و مفسد في الارض ميباشد .
تبصره 1 - كسي كه به روي مردم سلاح بكشد ولي در اثر ناتواني موجب هراس هيچ فردي نشودمحارب نيست .
تبصره 2 - اگر كسي سلاح خود را با انگيزه عدوات شخصي به سوي يك يا چند نفر مخصوص بكشد و عمل او جنبه عمومي نداشته باشد محارب محسوب نمي شود .
تبصره 3 - ميان سلاح سرد وگرم فرقي نيست .
ماده 190 - حد محاربه و افساد في الارض يكي از چهار چيز است .
1 - قتل - 2 - آويختن به دار 3 - اول قطع دست راست و سپس پاي چپ 4 - نفي بلد .
7-قیام مسلحانه علیه حکومت اسلامی موضوع ماده 186 و 187 ق.م.ا
ماده 187 - هر فرد يا گروه كه طرح براندازي حكومت اسلامي را بريزد و براي اين منظور اسلحه و مواد منفجره تهيه كند و نيز كسانيكه با آگاهي و اختيار امكانات مالي موثر ويا وسايل واسباب كار و سلاح دراختيار آنها بگذارند محارب و مفسد في الارض ميباشند .
ماده 188 - هركس در طرح براندازي حكومت اسلامي خود را نامزد يكي ازپستهاي حساس حكومت كودتا نمايد و نامزدي او در تحقق كودتا بنحوي موثر باشد ، ( محارب ) و ( مفسدفي الارض ) است .
8-واجب القصاص موضوع مواد 205 و 219 ق.م.ا
ماده 205 - قتل عمد برابرمواداين فصل موجب قصاص است وازاولياء دم مي توانند با اذن ولي امر قاتل را با رعايت شرايط مذكور در فصول آتيه قصاص نمايند و ولي امرمي تواند اين امر را به رئيس قوه قضائيه يا ديگري تفويض نمايد .
ماده 219 - كسي كه محكوم به قصاص است بايد با اذن ولي دم او را كشت . پس اگر كسي بدون اذن ولي دم او را بكشد مرتكب قتلي شده كه موجب قصاص است .
9-اباحه قتل کافر از سوی مسلمان (مستنبط ازماده 207 ق.م.ا )
ماده 207 - هرگاه مسلماني كشته شود قاتل قصاص مي شود ومعاون در قتل عمد به سه سال 15سال حبس محكوم مي شود .
10-ساب النبی موضوع ماده 513 ق.م.ا
ماده 16 - هر كس به مقدسات اسلام و يا هر يك از انبياء عظام يا ائمه طاهرين(ع) يا حضرت صديقه طاهره(س) اهانت نمايد اگر مشمول حكم‌ساب‌النبي باشد اعدام مي‌شود و در غير اين صورت به حبس از يك تا پنج سال محكوم خواهد شد.
11- اباحه قتل اجنبی در فراش همسر موضوع ماده 630 ق.م.ا
ماده 133 - هر گاه مردي همسر خود را در حال زنا با مرد اجنبي مشاهده كند و علم به تكمين زن داشته باشد مي‌تواند در همان حال آنان را به قتل‌برساند و در صورتي كه زن مكره باشد فقط مرد را مي‌تواند به قتل برساند.
حكم ضرب و جرح در اين مورد نيز مانند قتل است.
قانون گذار جمهوری اسلامی با جدا کردن مهدورادم به نسبی و مطلق اباحه در قتل را در مواردی فقط نسبت به ولی دم و در مواردی نسبت به هر مسلمانی ممکن دانسته است درست است که با واقيات امروزی سازگاری ندارد.
از مصادیق دیگر مهدورالدم بودن ارتداد است .
دکتر لنگرودی ارتداد را این چنین معنی کرده است : نوعی از فساد عقیده سیاسی است که آن عبارت است از خروج مسلمان از دین اسلام . بزرگترین جرم در قانون جزای اسلام ارتداد است زیرا مجازات آن از همه مجازات ها شدیدتر است.
نکته مهم آخر در این مورد این است که کسی که فرد مهدورالدم را می کشد باید بتواند مهدور الدم بودن مقتول را ثابت کند اگر ادعای خود را در مورد مهدورالدم بودن مقتول به اثبات برساند قصاص و دیه از او ساقط می شود .
قانونگذار در بند 2 ماده 295 ق.م.ا احراز هویت مجنی علیه را به عنوان عاملی در دفع قصاص شمرده ، جنایت را در حکم شبه عمد(به منزله خطای شبیه عمد) قلمداد کرده است و این در صورتی است که جانی اعتقاد خلاف واقع خود مبنی بر مهدورالدم بودن مجنی علیه را در دادگاه اثبات نمایدو اگر نتواند اعتقاد خلاف واقع خود را در مورد مهدور الدم بودن مجنی علیه (مقتول ) به اثبات برساند این یکی از موارد قتل عمدی است که خود مستوجب قصاص است.

منابع و ماخذ :
1- جرایم علیه اشخاص دکتر محمدهادی صادقی
2- محشای قانون مجازات اسلامی تالیف رضا شکری و قادر سیروس
3- ترمینولوژی حقوق دکتر محمد جعفر لنگرودی
4- تقریرات حقوق جزای اختصاصی دکتر اسماعیل رحیمی نژاد
















دورمچم به جای ساعت یکنوار مشکی بستم
تا همه بفهمن من از همه هر چه زمانو متعلق به زمان است بیزارم
من هم روزی قلبی داشتم
که توسط مردمانی ازمیان شما شکست و شکست تا سنگی شد
واکنون روزگاریست که شیطان فریاد میزند..
انسان پیدا کنید سجده خواهم کرد...


=====ஜ۩۞۩ஜ=====

29-01-1392 09:22 ق.ظ
 


[-]
پاسخ سریع
پیام
پاسخ خود را برای این پیام در اینجا بنویسید.


کد تصویری
royalfuns
(غیر حساس به بزرگی و کوچکی حروف)
لطفاً کد نشان داده شده در تصویر را وارد نمایید. این اقدام جهت جلوگیری از ارسال‌های خودکار ضروری می‌باشد.

پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان