تاثیر هدفمند کردن یارانه ها بر تولید ملی - تالار گفتمان آذر فروم





دعوت به همکاری با آذر فروم

 

تاثیر هدفمند کردن یارانه ها بر تولید ملی
زمان کنونی: 18-09-1395،09:35 ق.ظ
کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان
نویسنده: tari
آخرین ارسال: tari
پاسخ: 1
بازدید: 289

 
 
رتبه موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

موضوع: تاثیر هدفمند کردن یارانه ها بر تولید ملی
ارسال: #1
تاثیر هدفمند کردن یارانه ها بر تولید ملی
پست‌ها: 199
تاریخ عضویت: 28 شهریور 1390
اعتبار: 11
حالت من: انتخاب نشده
نویسنده: توحید ورستانی ، پژوهشگر اقتصادی
[عکس: r658_image_gallery.jpeg]


مقدمه و طرح مسئله

در همه کشورها ، بخشی از مخارج دولت ها شامل پرداخت هایی می شود که در قبال آن ، کالا و خدماتی را دریافت نمی کند که در اصطلاح به آن " پرداخت های انتقالی " می گویند. مهم ترین نوع پرداخت های انتقالی ، " یارانه " است ؛ یعنی دولت تصمیم می گیرد بخشی از قیمت تمام شده کالایی را که سبب افزایش سطح رفاه و سلامت جامعه می شود و یا یک کالای راهبردی است و نمی خواهد به کشور دیگر متکی باشد ، می پردازد تا به صورت ارزان در اختیار مصرف کننده قرار گیرد.

سطح رفاه یک کشور ، تعیین کننده نوع یارانه است. در کشورهای در حال توسعه ، به علت نیازهای تامین نشده کالای افراد جامعه ، " یارانه " بیشتر به شکل " یارانه اقتصادی " پرداخت می شود ، اما در کشورهای پیشرفته ، یارانه بیشتر " یارانه اجتماعی یا سیاسی " است ، مانند کمک دولت به احزاب مختلف ، تحصیلات رایگان و دیگر موارد.

در کشور ما ، دولت برای تامین بودجه یارانه ، به منابع درآمدی نیاز دارد که به علت مشکلات ساختاری نظام مالیاتی ، از طریق فروش نفت و گاز تامین می شود و یارانه ای که در اختیار مصرف کننده قرار می گرفت ، به علت قیمت پائین و اسراف توسط مصرف کننده ، سبب هدررفت بودجه ملی می شد.

از طرف دیگر ، قیمت پائین مواد سوختی ، مثل بنزین و گازوئیل ؛ زمینه قاچاق به کشورهای همسایه را فراهم می کرد. کالاهای یارانه ای که هم با کوپن عرضه می شد ، سبب ایجاد بازار سیاه و سود هنگفت عده ای در بازار می شد ، به گونه ای که 80 % یارانه کشور ، به 20% افراد تعلق می گرفت.

پرداخت یارانه به این شکل ، سبب اختلال در نظام عرضه و تقاضا در بازار می شد و سبب هدررفت بودجه کشور ؛ کاهش انگیزه فعالیت اقتصادی ، و افزایش بی عدالتی و ... می شد.

دولت نهم ، پس از روی کار آمدن ، با ارائه برنامه جامع طرح تحول اقتصادی که مهم ترین بخش آن ، طرح هدفمند کردن یارانه ها بود ، سعی در ایجاد دگرگونی در ساختار اقتصادی کشور داشت.

طرح هدفمند کردن یارانه ها ، پس از تصویب مجلس در دی ماه سال 88 ، به تائید نهایی شورای نگهبان رسید و در آذر سال 89 ، رسمی به اجرا گذاشته شد.

هدفمند کردن یارانه ها و تولید ملی

همان طور که گفته شد ، طرح هدفمند کردن یارانه ، بارزترین بخش طرح تحول اقتصادی است که از طرف دولت نهم و دهم برنامه ریزی شده است و اساسی ترین هدف آن ، تغییر الگوی مصرف ، آزادسازی قیمت ها ؛ ایجاد اشتغال ، و حمایت از تولید داخلی عنوان شده است.

اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها ، نیاز جامعه برای حرکت به سمت توسعه و بی اتکایی به دولت و کوچک سازی دولت است که در کنار اجرای اصل 44 ، می تواند تحولی بزرگ در ساختار اقتصاد کشور و تولید ملی ایجاد کند.

اما برای آنکه یک طرح بزرگ مانند طرح هدفمند کردن یارانه ها که از آن به عنوان " جراحی اقتصاد ایران " نام برده می شود ، بتواند به اهداف خود برسد ، نیازمند زمینه سازی در بخش های مختلف اقتصادی است ؛ از جمله پائین آوردن نرخ تورم ، بالا بردن رشد اقتصادی ، بالا بردن خدمات تامین اجتماعی ، عدالت در توزیع درآمدها و ...

شاید بتوان گفت بیشترین تاثیر هدفمند کردن یارانه ها ، متوجه تولید ملی شده است. پیش از اجرای طرح ، تولیدکنندگان داخلی به عنوان بخشی مهم اقتصاد کشور ، با مشکلاتی از جمله رقابت با کالاهای ارزان قیمت خارجی با پدیده قاچاق ، کیفیت پائین و بی اعتمادی مصرف کننده داخلی و دیگر موارد ... رو به رو بوده است.

اما آنچه تولیدکننده داخلی و تولید ملی را در چنین اوضاعی در بازار نگه می داشت ، قیمت پائین نهاده های تولید ، به خصوص حامل های انرژی بود که به صورت یارانه ای در اختیار آنها گذاشته می شد و این امکان را به تولیدکننده می داد تا کالای داخلی را با قیمت پائین در مقایسه با رقیبان خارجی به بازار عرضه کند.

پس از اجرای طرح و آزادسازی قیمت ها در 3 مرحله برنامه ریزی شده ؛ یارانه ها به صورت نقدی و ماهیانه به افراد پرداخت می شود و حالا مصرف کنندگان و تولیدکنندگان ، به نوعی خود مدیریت جیب خویش را بر عهده دارند.

پرداخت نقدی یارانه ها توسط دولت ، از محل فروش نفت و گاز و استفاده از استقلال نداشتن بانک مرکزی در انتشار پول ، سبب افزایش نقدینگی در جامعه می شود و تورم انتظاری که بسیاری از کارشناسان پیش بینی کرده بودند ، تحقق یافته است.

به علت آنکه بیشتر افراد جامعه ما ؛ جزء دهک های پائین به شمار می آیند و دغدغه تامین نیازهای کالایی دارند ، افزایش نقدینگی به نفع طبقه های پائین نیست و سبب افزایش تقاضا و در نتیجه تورم می شود. هر چند این افزایش تقاضا ، بیشتر به سمت کالاهای وارداتی ارزان قیمت و حتی قاچاق شده تمایل دارد تا کالاهای داخلی.

از طرفی ، نقدینگی ناشی از یارانه ها ، به علت ورود دولت در بخش مسکن ، به بازار طلا و ارز تزریق شده و سبب افزایش قیمت طلا و ارز و ایجاد التهاب و سفته بازی در آن شده است.هر چند که افزایش نرخ ارز در اوضاع کنونی سبب گران شدن قیمت کالاهای وارداتی و ارزان شدن کالاهای صادراتی شده که سبب حمایت از تولید ملی می شود .

هر چند که دولت با پیش بینی این چنین اوضاعی ، خود را ملزم به پرداخت 15 درصد خالص وجوه حاصل از اجرای این قانون بر اساس ماده 6 قانون هدفمند کردن یارانه جهت حمایت از تولید ملی کرده است (5 مورد از 7 مورد):

1 - کمک به بهینه سازی مصرف انرژی در واحدهای تولیدی ، خدماتی ، مسکونی ؛ و تشویق به صرفه جویی و رعایت الگوی مصرف.

2 - اصلاح ساختار فناوری واحدهای تولیدی در جهت افزایش بهره وری انرژی و توسعه تولید برق

3 - حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی و صنعتی

4 - حمایت از تولید انبوه نان

5 - حمایت از توسعه صادرات غیر نفتی

آیا این حمایت صورت گرفته است یا نه ؟ باید دولت با تولیدکنندگان ، پاسخگوی این پرسش باشند.

افزایش قیمت تمام شده و هزینه های سر بار تولیدات داخلی سبب گسترش پدیده قاچاق در کشور شده است . سطح پائین معیشت مرزنشینان ، اوضاع نابسامان سیاسی برخی کشورهای همسایه و عدم کنترل بر مرزها ، زیاد بودن مرز خاکی کشور و عدم تناسب با تعداد گمرک های کشور و دیگر موارد ... سبب شد 20% کالاهای خارجی به صورت قاچاق وارد کشور شود و تولید ملی را با آسیب جدی رو به رو کند.

افزایش تورم ناشی از طرح هدفمند کردن یارانه ها سبب درخواست افزایش دستمزد ، متناسب با نرخ تورم از طرف نیروی کار شده و سبب گران شدن مهم ترین نهاده مورد نیاز تولید شده است.

تولیدکننده هم برای کاهش قیمت تمام شده و هزینه های سر بار ، اقدام به تعدیل نیروی کار کرده است که سبب افزایش نرخ بیکاری در جامعه شده است.

همچنین با اجرای طرح ، قیمت حامل های انرژی به عنوان اساسی ترین نهاده مورد نیاز تولیدکننده داخلی ؛ آزاد شده و به صورت گران در اختیار بنگاه قرار می گیرد ؛ هر چند در مقایسه با کشورهای همسایه مانند ترکیه ، هنوز ارزان است.

در اوضاعی که اقتصاد کشور قبل از اجرای طرح ، شاهد سرازیر شدن کالاهای بخش کشاورزی و دامداری دیگر کشورها بود ، با اجرای طرح ، مشکلات کشاورزان و دامداران نیز با افزایش قیمت حامل های انرژی خصوصا آب بخش کشاورزی و گازوئیل دو چندان شده است .

طرح هدفمند کردن یارانه ها با در نظر گرفتن اوضاع اقتصادی و سیاسی کشور ، اسراف سرمایه ملی و الگوی ناصحیح مصرف به عنوان یک نیاز ضروری احساس می شد.

دولت می توانست با ایجاد پشتوانه های اقتصادی طرح ، مانند کاهش تورم ، بالا بردن رشد اقتصادی و کاهش تنش با کشورهای دیگر ... ؛ اثرات مثبت طرح را تا حداکثر و اثرات منفی آن را بر تولید ملی خنثی کند .

هر چند هم زمان شدن طرح هدفمند کردن و تحریم کشورهای غربی ، سبب دو چندان شدن اثرات طرح بر تولید ملی شده است. اما می توان با اجرای ماده 6 قانون هدفمند کرن یارانه ها یا اعطای امتیازاتی به تولیدکنندگان مانند معافیت های مالیاتی و اجرای سیاست های بازرگانی صحیح ، آسیب هایی که تولید ملی را تهدید کرده به حداقل رساند. هر چند اجرای طرح در بخش سوخت و نان ، موفق بوده و رضایت مردم را فراهم کرده است.
















گونده منه باش ووران ایندی منه داش وورور.
ایندی منه داش ووران اوزگلره باش وورور.
اوزگه اگر داش وورا دردینه دوزمک اولار.
باخ بورا سوز بوردادی داشلاری یولداش وورور...
05-02-1391 03:49 ب.ظ
 


[-]
پاسخ سریع
پیام
پاسخ خود را برای این پیام در اینجا بنویسید.


کد تصویری
royalfuns
(غیر حساس به بزرگی و کوچکی حروف)
لطفاً کد نشان داده شده در تصویر را وارد نمایید. این اقدام جهت جلوگیری از ارسال‌های خودکار ضروری می‌باشد.

موضوعات مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  بررسی برخی موانع تولید وسرمایه گذاری درایران Friga 0 205 26-08-1390 01:20 ق.ظ
آخرین ارسال: Friga
  حلقه گمشده تولید و صادرات کالاهای غیرنفتی Friga 0 237 25-08-1390 11:43 ب.ظ
آخرین ارسال: Friga
  پنج راهكار برای پس‌انداز کردن moderator 0 282 20-06-1390 11:35 ب.ظ
آخرین ارسال: moderator

پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان