برگزيده‌هايي از نهج البلاغه - تالار گفتمان آذر فروم





دعوت به همکاری با آذر فروم

 

برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
زمان کنونی: 14-09-1395،09:51 ب.ظ
کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان
نویسنده: yasna
آخرین ارسال: yasna
پاسخ: 10
بازدید: 564

 
 
رتبه موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

موضوع: برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
ارسال: #1
برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
پست‌ها: 712
تاریخ عضویت: 09 مرداد 1391
اعتبار: 80
حالت من: انتخاب نشده
(1)
1. مطلع الصباحتين و مجمع الفصاحتين = مجمع البحرين و مطلع السعادتين

تأليف:

ابو سعادات اسعد بن عبدالقاهر بن اسعد بن محمد بن هبه الله ابن حمزه اصفهاني، ملقّب به «شفرويه» (متوفاي 635 يا 640 هـ ق) عالم فاضل و محقق عاليقدر كه از مشايخ سيد رضي الدين ابن طاوس حلّي و خواجه نصير الدين طوسي و كمال الدين ابن ميثم بحراني و از تلامذ، عماد الدين ابوالفرج علي بن سعيد بن هبه الله قطب راوندي بوده است. داراي تأليفاتي است از جمله:

1. شرح الولاء في شرح الدعاء؛ 2. الفائق علي الأربعين؛ 3. توجيه السؤوالات في حل الإشكالات؛ 4. جامع الدلائل و مجمع الفضائل؛ 5. فضيله الحسين و فضله و مصيبته و قتله.

امّا در كتاب مورد بحث مؤلف كلمات قصار پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ و اميرالمؤمنين علي ـ عليه السلام ـ را در رابطه با حكم و مواعظ از دو كتاب جمع آوري كرده است،[1] يكي نهج البلاغه و ديگري كتاب «الشهاب في الحِكَم و الاداب» قاضي قضاي (454 م) كه حاوي يك هزار و دويست حديث شريف نبوي ـ صلّي الله عليه و آله ـ در آداب و امثال و مواعظ و وصايا مي‌باشد و مكرر چاپ شده است. قسم اول كتاب «مطلع الصباحتين» در كتابخانه سليمانيه استانبول، حميديه به شماره 1447 موجود است.[2]

2. اكسير السعادتين

مؤلف: همان شيخ اسعد بن عبدالقاهر بن اسعد اصفهاني، ابوالسعادات ملقب به «شفرويه» مؤلف در اين كتاب بسياري از كلمات قصار اميرالمؤمنين علي ـ عليه السلام ـ را جمع كرده است چنان كه صاحب رياض العلماء ذكر نموده است.[3]

صاحب «الذريعه» احتمال داده است كتاب «اكسير السعادتين» همان كتاب «مجمع البحرين و...» ‌باشد كه به دو نام ناميده شده است[4] ولي صاحب اعيان الشيعه از هر دو كتاب اسم برده است و معلوم مي‌شود كه مرحوم شيخ اسعد دو كتاب منتخب از نهج البلاغه داشته است.[5]

3. الطرائف

منتخب از نهج البلاغه، مؤلف معلوم نيست و يك نسخه از آن در كتابخانه غرب در همدان به شماره 5356 موجود است.[6]

4. المختار المنتخب من نهج البلاغه

مؤلف: عبدالقادر به مقدار يك دهم، نهج البلاغه را تلخيص كرده ولي خطبه اول و پايان آن خطبه اول نهج البلاغه و خاتمه آن است. اول آن اين چنين است:

«الحمد لله... القاصر عبدالقادر: اخترت و انتخبت مما اختار السيد رحمه الله من كلام امير المؤمنين ... من الخُطب و الكتب و الوصايا و الحِكَم ... و قد فرغت من تسويد هذا المختار المنتخب يوم الأحد رابع عشر من شهر محرم الحرام سنه 1118 في دار السلطنه اصفهان في مدرسه مقرب الخاقان آقا كمال».

يك نسخه از آن در كتابخانه آستان قدس در مشهد به شماره 14379 موجود است.[7]

5. طرائف الحكمه و بدائع المعرفه

تأليف: سيد محمد تقي ابن امير مؤمن حسيني قزويني متوفاي 1270 هـ ق از اركان اسلام و دعائم دين و از نوابغ علماي زمان خود بود و يد طولاني در علوم غريبه داشت و مرحوم شيخ آقا بزرگ تهراني شرح حال وي را در كتاب «الكرام البرره» آورده است.[8] از جمله تأليفات او همين كتاب را شمرده است و گفته: آن را در كتابخانه مولي محمد علي خوانساري ديده‌ام و در «الذريعه» گويد: كتاب چنين آغاز شده است: «الحمد لله الذي علّم بالقلم علّم الإنسان ما لم يعلم...» تا آنجا كه گفته: «جمعت فيه طرائف الحكمه و جوامع الكلم من كلام اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ المثمره و بدائع المعرفه و اعتمدت علي ما في نهج البلاغه...» عناوين آن طريقه، بديعه و آخر آن: (بديعه في احوال الموت..) و در سال 1235 از آن فارغ شده است و قبلاً گفتيم وي شرح فارسي بر نهج البلاغه دارد كه آن را در سال 1268 نوشته است.[9]

طرائف حواشي زيادي دارد كه خود مؤلف به عنوان تعليقه تدوين نموده و سپس همه كتاب را شرح كرده است. نسخه خطي «طرائف الحكمه» در كتابخانه مسجد اعظم قم به شماره 3781 موجود است.[10] امّا شرح آن در كتابخانه آيت الله مرعشي در قم، به شماره 134 وجود دارد.[11]

6. منتخب نهج البلاغه

تأليف: سيد محمد علي بن سيد ميرزا محمد حسيني شاه عبدالعظيمي نجفي، (1258 ـ 1334) فقيه ماهر و عالم جليل و اخلاقي كامل مهارت فوق العاده‌اي در اخبار عامه و خاصه داشت.

علامه تهراني شرح حال وي را در كتاب «نقباء البشر» نوشته و برخي از تأليفاتش را نيز شمرده است[12] و به اين كتاب در «الذريعه» در دو جا اشاره كرده و گفته است: در حال حيات مؤلف در نجف اشرف چاپ شده است.[13]

7. خلاصه نهج البلاغه

تأليف: سيد قطب علي شاه، و در پاكستان چاپ شده است.[14]

8. منتخب نهج البلاغه، مواعظ اهل الإسلام

تأليف: سيد حسين بن نصر الله بن صادق عرب باغي موسوي ارومي تبريزي (1294 ـ 1369) صاحب تأليفات زياد. خطبه‌هايي است كه مؤلف از نهج البلاغه انتخاب و به فارسي ترجمه كرده و در نماز جمعه در اروميه همين خطبه‌ها را مي‌خواند.

شرح حال او را علامه تهراني در «نقباء البشر» نوشته و بعضي از كتابهاي چاپيش را هم شمرده است از جمله آنها: منتخب نهج البلاغه است.[15] و در «الذريعه» گفته كتاب مزبور در حال حيات مؤلف چاپ شده بود.[16]

9. تلخيص نهج البلاغه

و ترجمه آن به زبان ايتاليايي، از مركز ثقافي ايراني در واتيكان انتشار يافته است.

10. الدرّه البيضاء

تأليف: سيد حسين مدرس واعظ اصفهاني قمشه‌اي، معاصر. منتخباتي است از نهج البلاغه كه مؤلف با شعر فارسي شرح كرده است. و در چاپخانه زيبا در اصفهان سال 1383 هـ چاپ شده است.

11. منتخب نهج البلاغه

تأليف: ميرزا محمد بن محمد تقي مشهدي در عهد عالمگير سال 1172 هـ اول آن چنين است: (ما اعظم اللهم ما نري من خلقك و ما اصغر عظيمه في جنب ما غاب عنا من قدرتك...) و اول ديباچه: (بهترين كلامي كه به شادابي درر كلماتش تيغ زبان را آبگيري توان نمود).

نسخه‌ آن در كتابخانه آستان قدس رضوي موجود است.
















دلتنگم

مثل مادر بی سوادی که ..

دلش هوای بچه اش را کرده،

ولی بلد نیست شماره اش را بگیرد.
..

[عکس: Exis-aks%20ghalb-30851.jpg]
11-05-1391 12:09 ق.ظ
 
ارسال: #2
RE: برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
پست‌ها: 712
تاریخ عضویت: 09 مرداد 1391
اعتبار: 80
حالت من: انتخاب نشده
12. سخنان علي ـ عليه السلام ـ در نهج البلاغه

تأليف: فضل الله كمپاني، معاصر، گزيده‌هايي از نهج البلاغه و ترجمه آنها به فارسي در سال 1394 در تهران چاپ شده است.

13. مختارات من نهج البلاغه

انتخاب كننده: استاد سميح عاصف الزين. مبوّب و ترجمه به زبان فرانسه كرده است و آن را «دار الكتاب اللبناني» در بيروت چاپ كرده است.

14. مختارات من نهج البلاغه

تأليف: استاد سميح عاصف الزين لبناني، معاصر، انتخاب از نهج البلاغه و تبويب و ترجمه آن به زبان انگليسي و آن «دار الكتاب اللبناني» در بيروت چاپ كرده است.

15. منتهب نهج البلاغه

نويسنده، درويش فرج بن محمد صفي اردبيلي سنه 1070 هـ شايد انتخاب كننده هم او باشد. در فهرست كتابخانه فرهنگ اصفهان به شماره 3282/2 ثبت شده است.[17]

16. منتخب نهج البلاغه

نسخه‌اي از آن در ضمن مجموعه ادبي كه در قرن هفتم نوشته شده به علامت كتابخانه اميركبير ناصر الدين حسين بن محمد بن علي جعفري طغرائي، پيدا مي‌شود و در كتابخانه عارف حكمت در مدينه منوّره به شماره 271، ادب موجود است.[18]

17. منتخب نهج البلاغه

مؤلف: احمد علي بابائي، تلخيص و ترجمه به زبان فرانسه.

و آن را كتابخانه امير در تهران در سال 1392 هـ چاپ كرده است. و ترجمه منتخب نهج البلاغه به نظم و نثر فارسي در سال 1351 ش چاپ شده است.

18. منتخب نهج البلاغه

تأليف: حاج قاسمي. با مقدمه شيخ حسن سعيد تهراني.

و آن حِكَم و كلمات قصار امير مؤمنان علي ـ عليه السلام ـ است همراه ترجمه فارسي و فرانسه كه آن را انتشارات كتابخانه مدرسه چهل ستون در تهران در سال 1400 هـ منتشر ساخته است.

19. نگرش و نگارشي از نهج البلاغه (سخنان درخشان امام علي ـ عليه السلام ـ )

تأليف: هادي خاتمي بروجردي، معاصر، منتخباتي از نهج البلاغه و ترجمه آنها به فارسي در سال 1402 هـ در تهران چاپ شده است.

20. نهج البلاغه مين حضرت علي لي فرمايا (اقوال علي عليه السلام در نهج البلاغه)

تأليف: سيد رفعت امام، زيدي نسب پاكستاني. منتخباتي از نهج البلاغه در لاهور سال 1388 هـ در 160 صفحه توسط مطبوعات (امام آكادمي) چاپ شده است.

21. هزار گوهر

تأليف: سيد عطاء الله محدبي، معاصر، هزار كلمه از كلمات امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ آنها را از نهج البلاغه استخراج كرده و به ترتيب حروف تهجّي مرتب ساخته و با نظم و نثر به فارسي ترجمه نموده است. دفتر نشر فرهنگ اسلامي در تهران 1408 هـ چاپ كرده است.

22. پندهاي كوتاه از نهج البلاغه

كلمات قصار برگزيده از نهج البلاغه. هيأتي در مؤسسه بنياد نهج البلاغه برگزيده و به فارسي ترجمه كرده است و در سالهاي 1403 و 1404 و 1406 و 140، و 1408 و 1409 هـ در تهران مكرر چاپ شده و آن را خانه فرهنگ اسلامي در كراچي هم در سال 1410 هـ چاپ كرده است و همين كتاب را بنياد بعثت در تهران به انگليسي ترجمه و در سال 1410 هـ منتشر ساخته است.

23. منتخبات من نهج البلاغه

تأليف: سيد علي احسن هندي بنكالي، و آن را به لغت بنكالي ترجمه نموده و در «دكا» مركز بنگلادش، سال 1988 م، چاپ كرده است.

24. منتخباتي از نهج البلاغه

مترجم: حسين كرميار به زبان انگليسي و آن را بنياد بعثت در تهران در 103 صفحه چاپ كرده است.

25. منتخباتي از نهج البلاغه

تأليف: علامه جليل، ترجمان كلام الله مؤلف تفسير شريف الميزان سيد محمد حسين طباطبائي تبريزي، نزيل قم متوفاي 1402 هـ ق آن را «ويلم جيستيك» به زبان انگليسي ترجمه كرده و مؤسسه «محمدي تراست» در لندن چاپ كرده است.

[1] . امل الآمل، ج 2، ص 32 و 33؛ رياض العلماء، ج 1، ص 81؛ مستدرك الوسائل، ج 3، ص 573؛ هديه العارفين، ج 1، ص 205؛ اعيان الشيعه، ج 3، ص 297؛ معجم المؤلفين، ج 2، ص 247.
[2] . مجله تراثنا، شماره 4، سال 7، ص 49.
[3] . رياض العلماء، ج 1، ص 81.
[4] . الذريعه، ج 2، ص 278.
[5] . اعيان الشيعه، ج 3، ص 297؛ معجم المؤلفين، ج 2، ص 247.
[6] . تراثنا، شماره 4، سال 7، ص 50.
[7] . تراثنا، شماره 4، سال 7، ص 50 و 51.
[8] . الكرام البرره، ج 1، ص 229 ـ 231.
[9] . الذريعه، ج 15، ص 155.
[10] . فهرست كتابخانه مسجد اعظم، ص 287.
[11] . فهرست كتابخانه آيت الله مرعشي، ج 1، ص 154.
[12] . نقباء البشر، ج 4، ص 1531 ـ 1535.
[13] . الذريعه، ج 14، ص 140 و ج 22، ص 442.
[14] . مرآه التصانيف، ص 271.
[15] . نقباء البشر، ج 2، ص 664.
[16] . الذريعه، ج 22، ص 442.
[17] . فهرست، ج 1، ص 342.
[18] . تراثنا، شماره 4، سال 7، ص 55.
















دلتنگم

مثل مادر بی سوادی که ..

دلش هوای بچه اش را کرده،

ولی بلد نیست شماره اش را بگیرد.
..

[عکس: Exis-aks%20ghalb-30851.jpg]
11-05-1391 12:10 ق.ظ
 
ارسال: #3
RE: برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
پست‌ها: 712
تاریخ عضویت: 09 مرداد 1391
اعتبار: 80
حالت من: انتخاب نشده
(2)
26. در مكتب علي عليه السلام

انتخاب كننده مترجم به زبان فارسي، عالم فاضل ميرزا عمران عليزاده در سال 1396 هـ در تبريز در 142 صفحه چاپ شده است.

27. بخشي از نهج البلاغه

انتخاب كننده و مترجم: دكتر اسدالله مبشّري. از نهج البلاغه وصيت اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ به فرزندش امام مجتبي و عهدنامه مالك اشتر را برگزيده و به فارسي ترجمه كرده است و دفتر نشر فرهنگ اسلامي در تهران در سال 1396 هـ چاپ نموده است.

28 ـ 29. روائع نهج البلاغه (زيبايي‌هاي نهج البلاغه)

تأليف: نويسنده معروف مسيحي «جورج جرداق» مؤلف كتاب «الإمام علي» برگزيده‌اي از نهج البلاغه كه در بيروت چاپ شده است و آن را محمدرضا انصاري به فارسي ترجمه كرده و به نام «زيبائي‌هاي نهج البلاغه» ناميده و در تهران چاپ شده است. همان كتاب را به همان نام فخرالدين حجازي نيز در 455 صفحه ترجمه كرده و در سال 1396 هـ ق چاپ شده است.[1]

30. منتخب نهج البلاغه

يك نسخه خطي از آن در كتابخانه ملي پارس به شماره 443 موجود است.[2]

31. منتخب نهج البلاغه

انتخاب كننده: محمود بن محمد تقي مشهدي. از نهج البلاغه برگزيده و در عهد عالمگير سال 1172 هـ ق به فارسي برگردانده و نسخه خي آن در كتابخانه امام رضا عليه السلام در مشهد مقدس موجود است.[3]

32. الخُطب المنتخبه للأعياد و الجمعات

انتخاب كننده: حاج ميرزا آقا، ابن كاظم زاهدي، از نهج البلاغه انتخاب كرده و به فارسي ترجمه كرده است و در سال 1376 هـ در تهران چاپ شده است.

33. منتخب نهج البلاغه

خواجه صائن الدين علي بن محمد بن افضل الدين محمد اصفهاني تركهي متوفاي 830 هـ از نهج البلاغه بعضي كلمات قصار را انتخاب كرده و به فارسي ترجمه نموده است.[4]

34. تحفه العابدين

مواعظي كه از نهج البلاغه اقتباس شده است.

تأليف: سيد مهدي ابن سيد صالح طباطبايي حكيم نجفي، ‌متوفاي 1312 هـ .[5]

35. الصياغه من نهج البلاغه

تأليف: شيخ طه ياسين هنداوي. مقيم اهواز. فاضل، اديب، نويسنده و شاعر.

بعضي از خطبه‌هاي نهج البلاغه را انتخاب كرده و شرح نموده و به اين اسم ناميده است.

مؤلف، كتاب ديگري دارد درباره صحت انتساب محتواي نهج البلاغه به اميرالمؤمنين در دو جزء كه آن را «هذا هو الحق» ناميده است.[6]

36. مستطرفات نهج البلاغه = (المستطرفات في شرح نهج الهداه)

تأليف: شيخ فخر الدين بن محمد بن علي بن احمد بن طُريح طريحي رماحي مسيلمي نجفي، متوفاي 1081 يا 1085 هـ .[7]

37. الروائع

برگزيده‌هاي ادبي است از نهج البلاغه كه آن را «فؤاد افرام بستاني» در بيروت انتشار داده است و آن پنج فصل و هر فصل ده بخش كه در مجموع پنجاه بخش انتشار يافته بخش اول از فصل اول: علي بن ابي طالب و نهج البلاغه (به عنوان مقدمه) بعد برگزيده‌هاي خود را به ابواب و عناوين تقيسم كرده:

باب اول: الحكم و الآراء: الحكم، الآراء، القضاء و القدر، الإيمان و الكفر و الشك و الإستغفار، الإنسان، المراه، قوام الدنيا، صفه الزاهدين، مدح الدنيا.

باب دوم: الرسائل و الوصايا، الكتب، الوصايا، العلم و المال.

باب سوم: الخطب و الإدعيه، و مكرر در بيروت در تيراژ وسيع چاپ شده است.

38. شرح النهج = (شرح خطبه همام من النهج)

تأليف: فاضل شريف مير آصف قزويني متوفاي 1136 هـ .

شرح خطبه همام از نهج البلاغه است.[8]

39. شرح النهج = (ترجمه عهدنامه مالك اشتر)

تأليف: ميرزا محمد ابراهيم نواب تهراني ملقب به «مدايح نگار» (بدايع نگار)[9] ابن محمد مهدي نواب (متوفاي 1299 هـ) عالم اديب و مورخ فاضل و محدث متبحر، و داراي تألفات زياد از جمله: 1. فيض الدمع، در مقتل امام حسين ـ عليه السلام ـ كه در سال 1286 هـ چاپ شده؛ 2. خسروي نامه؛ 3. عقد اللئالي در تاريخ؛ 4. ترجمه عهد الإمام اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ الي مالك اشتر. مؤلف عهدنامه امام را به زبان فارسي شرح و ترجمه كرده و از آن در سال 1273 فارغ شده است.

مرحوم نواب اهل خير بود و به پخش و نشر كتب ديني علاقمند بود و كتاب شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد در سال 1271 هـ به امر ايشان در تهران چاپ گرديد.[10]

40. شرح خطبه همام

مؤلف: ميرزا ابوالقاسم ابن ميرزا احمد شيخ الإسلام اصطهباناتي. معاصر.[11]

41. شرح خطبه شقشقيّه

مؤلف: شيخ ميرزا ابوالمعالي ابن علامه حاج محمد ابراهيم كلباسي خراساني اصفهاني متوفاي 1315 هـ در كتاب «البدر التمام» ذكر كرده است.[12]

42. دستور حكمت

مؤلف: شيخ احمد بن حافظ عقيلي اديب كرماني مؤلف كتاب «سالارنامه» .

دستور حكمت، شرح فارسي عهدنامه مالك اشتر كه به دستور «علاء الملك سيد محمود خان طباطبائي تبريزي» تأليف كرده و در سال 1321 هـ ق چاپ شده است.[13]

43. دستور حكومت

ترجمه و شرح عهدنامه اميرالمؤمنين به مالك اشتر.

مؤلف شيخ محمدعلي واعظ ابن علي اصغر تهراني، معروف به «همت آبادي».

مقاله‌اي را زير عنوان «مقاله في الكفر» پايان بخش كتابش قرار داده كه در رد كتاب موسوم به «مقاله في الإسلام»[14] است.

44. دستور حكومت = (دستور حكمت)

ترجمه عهدنامه مالك اشتر. مؤلف: ميرزا محمد علي خان بن ميرزا محمد حسين خان ذكاء الملك معروف به «فروغي اصفهاني» و در ايران چاپ شده است.[15]

45. دستور حكمت (و دستور حكومت)

ترجمه عهدنامه مالك اشتر (فارسي) از احمد بن حافظ عقيلي كرماني متخلص به «اديب» متوفاي 1329، و اين كتاب در سال 1321 هـ ق چاپ شده است، خطبه آن از «ذكاء الملك فروغي» است.[16]

46. دستور حكومت (ترجمه عهدنامه مالك اشتر)

(فرانسه) از سرهنگ صادقيان در سال 1335 چاپ شده است.[17]

47. دستور حكومت = (ترجمه عهدنامه مالك اشتر)

(انگليسي) از سيد باقري در سال 1335 چاپ شده است.[18]

48. دستور حكومت

ترجمه و شرح مالك اشتر (فارسي) نوشته شيخ محمد علي واعظ همت آبادي، چاپ شده است.[19]

49. تحفه الولي

شرح و ترجمه عهدنامه مالك اشتر.

تأليف: مولي محمد حسين ابن احمد بن محمد بن سميع يزدي و در سال 1227 هـ در مشهد به امر والي آن جا شاهزاده «ولي ميرزا» تأليف كرده است و اول آن چنين آغاز شده است: (طرازنده اورنك پادشاهي ممالك وسيعه سخن طرازي) و نسخه‌اي از آن در كتابخانه‌هاي كربلا ديده شده است.[20]
















دلتنگم

مثل مادر بی سوادی که ..

دلش هوای بچه اش را کرده،

ولی بلد نیست شماره اش را بگیرد.
..

[عکس: Exis-aks%20ghalb-30851.jpg]
11-05-1391 12:10 ق.ظ
 
ارسال: #4
RE: برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
پست‌ها: 712
تاریخ عضویت: 09 مرداد 1391
اعتبار: 80
حالت من: انتخاب نشده
50. آداب الملوك

فارسي در شرح عهدنامه مالك اشتر.

تأليف: سيد ميرزا رفيع الدين نظام العلماء ابن ميرزا علي اصغر بن ميرزا رفيع بن ميرزا ابوطالب وزير ابن ميرزا سليم نائب الصداره طباطبائي تبريزي (متوفاي 1326 هـ) و در سال 1320 در 323 صفحه چاپ شده است.[21]

51. ترجمه الكلمات القصار

ترجمه ميرزا احمد علي سپهر (مورخ الدوله) نزديك 700 كلمه از كلمات قصار اميرالمؤمنين علي ـ عليه السلام ـ را به فارسي و فرانسه ترجمه كرده و در سال 1312 در تهران چاپ شده است.[22]

54. شرح النهج، شرح بعض كلمات قصار نهج البلاغه

تأليف: ملا اسماعيل نهج البلاغه محمد حسين مازندراني اصفهاني خاجوئي متوفاي 1173 هـ عالمي جامع و از اكابر فقها و متكلمين اماميه در عهد نادري بود كه به حسن اخلاق وعزت نفس و اخلاص به ائمه هدي عليهم السّلام و عدم اعتناء‌به صاحبان پول و مقام شهرت داشت و از كساني كه علم را وسيله مقاصد دنيوي مي‌نمودند، بسيار تنفر داشت. به همين جهت در نظر عامّه مردم احترام داشت حتي نادرشاه با آن صولت و سطوتي كه داشته، به جز او كس ديگري را وقعي نمي‌گذاشت، فقط اوامر و دستورات او را دستور العمل مي‌دانست و تأليفات سودمندي دارد از جمله شرح بعضي از كلمات قصار اميرالمؤمنين علي ـ عليه السلام ـ است.[23] نسخه خطي اين كتاب در ضمن مجموعه‌اي در كتابخانه رضوي موجود است و خصوصيات آن در جلد 5 در ص 104 شماره 566 از اخبار مخطوطه ذكر شده است.[24]

53. ترجمه عهدنامه مالك اشتر

(سلوك الولاه = سلوك ولاه العدل = آداب الولاه = رساله في سلوك الولاه)

تأليف: علامه مجلسي مولي محمد باقر بن محمد تقي اصفهاني (متوفاي 1110 هـ) و آن شرح فارسي عهدنامه مالك اشتر است و در فهرست تصانيف علامه به عنوان ترجمه ذكر شده است. داماد وي ميرزا كمال در كتاب «البياض الكمالي» گفته است نوشته علامه مجلسي ترجمه مختصري بوده و لكن آن را حاج محمد صالح قزويني به تفصيل شرح كرده است. بنابراين تأليف قزويني شرح شمرده مي شود.

علامه تهراني مي‌گويد: يك نسخه از آن را به ضميمه شرح فارسي نامه امام ـ عليه السلام ـ به عثمان بن حنيف والي بصره، اخيراً در كتابخانه امير المؤمنين عليه السلام ديدم.[25]

54. شرح النهج، شرح خطبه شقشقيه

تأليف: بعضي از متأخرّين. اول آن اين چنين است: «الحمد لله الذي ارسل محمداً بالهُدي و دين الحق...» و نسخه‌اي از آن پيش استاد علي خاقاني موجود بود.[26]

55. ترجمه عهد مالك اشتر

تأليف: شيخ محمد هادي بن محمد حسين قائني، آن را در سال 1323 هـ ق تأليف كرده و در سال 1315 شمسي چاپ شده است و نامبرده كتاب ديگري دارد به نام «ترجمه الأدب الكبير».[27]

56. شرح النهج

ترجمه فارسي شش نامه و دو خطبه و بعضي كلمات قصار علي ـ عليه السلام ـ در 112 صفحه و آن را بعضي از متأخرين از ناسخ التواريخ استخراج كرده‌اند و نسخه خطي آن در كتابخانه رضوي موجود است.[28]

[1] . كتابشناسي ملي بهار و تابستان 1356، ص 89.
[2] . فهرست، ج 2، ص 39.
[3] . الذريعه، ج 14، ص 147 و ج 22، ص 442.
[4] . الذريعه، ج 14، ص 140.
[5] . مصادر نهج البلاغه، ج 1،‌ص 256.
[6] . تراثنا، شماره 4، سال 7، ص 61، في رحاب نهج البلاغه.
[7] . الذريعه، ج 21، ص 12.
[8] . الذريعه، ج 14، ص 113.
[9] . المآثر و الآثار، ص 140.
[10] . منتظم ناصري، ج 3، ص 76؛ المآثر و الآثار، ص 186؛ الكرام البرره، ج 1، ص 23؛ الذريعه، ج 4، ص 118 و 119 و ج 4، ص 113.
[11] . الذريعه، ج 14، ص 114.
[12] . الذريعه، ج 14، ص 222.
[13] . الذريعه، ج 8، ص 153 و ج 14، ص 115.
[14] . الذريعه، ج 8، ص 153.
[15] . الذريعه، ج 8، ص 153.
[16] . الذريعه، ج 4، ص 118؛ فهرست مشار، ج 1، ص 1417.
[17] . الذريعه، ج 16، ص 181؛ فهرست مشار، ج 1، ص 1418.
[18] . الذريعه، ج 16، ص 181؛ فهرست مشار، ج 1، ص 1418.
[19] . الذريعه، ج 8، ص 153 و ج 13، ص 374.
[20] . الذريعه، ج 3، ص 480.
[21] . الذريعه، ج 1، ص 29 و 30 و ج 13، ص 274 و ج 13، ص 126؛ فهرست مشار، ج 1، ص 23.
[22] . الذريعه، ج 4، ص 130؛ ج 14، ص 115 و 116.
[23] . ريحانه الادب، ج 2،‌ص 105 و 106.
[24] . الذريعه، ج 14، ص 116.
[25] . الذريعه، ج 4، ص 119 و ج 14، ص 116.
[26] . الذريعه، ج 14، ص 117.
[27] . الذريعه، ج 4، ص 119 ـ 120.
[28] . الذريعه، ج 14، ص 117 و 118.
















دلتنگم

مثل مادر بی سوادی که ..

دلش هوای بچه اش را کرده،

ولی بلد نیست شماره اش را بگیرد.
..

[عکس: Exis-aks%20ghalb-30851.jpg]
11-05-1391 12:11 ق.ظ
 
ارسال: #5
RE: برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
پست‌ها: 712
تاریخ عضویت: 09 مرداد 1391
اعتبار: 80
حالت من: انتخاب نشده
(3)
57. شرح النهج

تأليف: مولي محمد تقي، والد علامه مجلسي متوفاي 1070 هـ و آن شرح فارسي «خطبه الإستسقاء» است كه قسمتي از آن در نهج البلاغه آمده است.[1]

58. شرح النهج (بخش گهرها)

تأليف: شيخ محمد تقي قمي جاپلقي. شرح و ترجمه كلمات قصار علوي به زبان فارسي است و اسم آن «بخش گهرها» و در ايران چاپ شده است.[2]

59. شرح النهج

شرح و ترجمه تعدادي از خطبه‌ها و نامه‌ها و كلمات قصار اميرمؤمنان علي ـ عليه السلام ـ به فارسي.[3]

تأليف: ميرزا محمد تقي خان بن محمدعلي، متخلّص به «سپهر» ملقّب به «لسان الملك»، اديب، مورخ و مؤلف كتاب عظيم «ناسخ التواريخ» متوفاي 1297 هـ .[4]

60. شرح النهج

تأليف: مولي محمد تقي بن حسين علي هروي حائري متوفاي 1299 هـ و در كتاب خود «نهايه الآمال» ذكر كرده است كه اين كتاب شرح مفصل خطبه همام در اوصاف متقين است.[5]

61. منظومه عهدنامه حضرت اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ به مالك اشتر

ناظم: ميرزا جهانگير خان ناظم الملك حسين مرندي ملقب و متخلص به ضيائي، و در ايران چاپ شده است.[6]

62. شرح النهج

تأليف: ميرزا جهانگير خان ناظم الملك ضيائي (متوفاي 1352 هـ).

وصاياي سه گانه امير مؤمنان علي ـ عليه السلام ـ به فرزندش امام حسن مجتبي ـ عليه السلام ـ كه در نهج البلاغه ذكر شده به تاريخ 1329 هـ به نظم كشيده و به تفصيل شرح نموده است و در استانبول در همان سال با متن وصاياي امام ـ عليه السلام ـ چاپ شده است.[7]

63. شرح النهج

تأليف: شرح محمد حسن بن علي محمدي بجنوردي (متولد 1345 هـ) از كودكي مقيم نجف اشرف بوده و در مدرسه سيد يزدي حجره داشت و حافظ قرآن و مقداري از نهج البلاغه بود، ظاهراً هنوز شرح وي به اتمام نرسيده است.[8]

64. نور اليقين (في شرح خطبه صفات المؤمنين)

تأليف: ميرزا حسين شفيعي. خطبه همام را به فارسي شرح و ترجمه كرد و آن را «نور اليقين» ناميده است. و در سال 1372 در ايران چاپ شده است.[9]

65. هدايات الحسام في عجائب الهدايات للحكام

اسم تاريخي ترجمه عهدنامه مالك اشتر به فارسي است. تأليف اديب حكيم ميرزا محمد حسين بن علي نقي همداني ـ برادر ميرزا محمد واعظ همداني ـ و آن را در سال 1308 به اسم والي كرمانشاه «زين العابدين حسام الملك» تأليف كرده است و يك نسخه از آن به تاريخ كتاب 1311 هـ در كتابخانه محتشم السلطنه اسفندياري در تهران موجود است.[10]

66. تقويم الاود و مداواه العمد

تأليف: سيد سبط حسن بن سيد وارث حسين جايسي لكهنوي (1296 ـ 1354)

و كتاب چنين آغاز شده است: «الحمد لله الوتر الصمد الذي رفع السماء بلاعمد». و آن شرح خطبه‌اي است كه اول آن چنين است: «لله درّ فلان فلقد قوم الاود و داوي العمد». و اين كتاب كه مجموعاً 78 صفحه است در اين بحث مي‌كند كه مراد از «فلان» در آن خطبه كيست؟ و در لكهنو چاپ شده است.[11]

67. هديه الأمم و مجله الآداب و الحِكَم

تأليف: حاج محمد صادق معروف به «غازي» ابن حاج محمد علي بن علي محمد بن اللهوردي تبريزي. در سال 1327 هـ تأليف و در همان سال هم چاپ شده است.[12]

68. شرح النهج (شرح عهدنامه مالك اشتر)

تأليف: مولي محمد صالح بن محمد باقر قزويني روغني مؤلف شرح كامل نهج البلاغه و آن شرح عهدنامه مالك اشتر به فارسي است و آن را از شرح كامل استخراج نموده و بر هر صفحه اشعار و مطالب سودمندي هم افزوده است و مقدمه‌اي هم بر اول آن اضافه كرده است و ظاهراً در سال 1094 از تأليف آن فارغ شده است و نسخه‌اي از آن در مدرسه سپهسالار سابق و ديگري در كتابخانه محتشم السلطنه اسفندياري موجود است.[13]

69. منشور الادب الالهي، و دستور العمل كارگاهي

شرح فارسي وصيت امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ به فرزندش امام مجتبي ـ عليه السلام ـ ومختصر آن را در شرح كامل نيز درج كرده است.

تأليف: مولي محمد صالح روغني مذكور.[14]

70. كتاب ا خلاق النفسيه في شرح خطبه الوصيه

شرح فارسي خطبه وصيت امير مؤمنان علي ـ عليه السلام ـ به فرزندش امام مجتبي ـ عليه السلام ـ است.[15]

71. صد كلمه

ترجمه و شرح صد كلمه از كلمات قصار در نهج البلاغه، تأليف: مرحوم حاج شيخ عباس بن محمد رضا محدث قمي و در سال 1353 چاپ شده است.[16]

72. شرح خطبه شقشقيه

تأليف: سيد مفتي مير محمد عباس ابن سيد علي اكبر شوشتري لكهنوي متوفاي 1306 هـ و آن شرح خطبه شقشقيه به زبان فارسي است كه در سال 1287 در هند چاپ شده است. در حاشيه اين نسخه تعليقاتي هم به عربي وجود دارد و آن را به امر نوّاب معتمد الدوله مختار الملك سيد محمد خان بهادر ضيغم جنگ تأليف كرده است.[17]

73. درّ ثمين

تأليف: عالم فقيه واعظ اديب شيخ عبدالحسين ابن شيخ محمد طاهر ابن علامه شيخ محسن دزفولي و آن شرح فارسي خطبه همام در وصف متقين است و هر كجا از شرح يك جمله فارغ شده آن را به فارسي به نظم كشيده است و نسخه‌اي از آن در كتابخانه پسرش شيخ محمد علي معزي مؤلف كتاب «تجديد الدوارس» و «مفتاح التحقيق» موجود است. مؤلف، اشعاري جالبي هم دارد كه در «مخزن الدرر» ذكر شده است و تخلّص وي در آن «بهار» است.[18]

74. شرح خطبه قاصعه

شرح خطبه قاصعه به زبان فارسي است.

و مؤلف آن مولي عبدالكريم بن محمد يحيي قزويني معاصر شاه سلطان حسين صفوي متوفاي 1136 هـ مي‌باشد كه تمام آن را در كتاب خود «نظم الغرر» در باب 15 آورده است.[19]

75. نظم الغرر و نضد الدرر

تأليف: عبدالكريم بن محمد يحيي بن محمد شفيع قزويني معاصر شاه سلطان حسين صفوي (1101 ـ 1135) مؤلف در اين كتاب نظم «غررالحكم و درر الكلم» آمدي را تغيير داده و تمام كلمات قصار نهج البلاغه را هم بر آن افزوده و شرح كرده است. و مجلدات اين كتاب ارزشمند به طور پراكنده در كتابخانه‌هاي مختلف ايران يافت مي‌شود.[20]

76. محفظه الأنوار

تأليف: سيد عبدالله ابن ابوالقاسم ابن علم الهدي عبدالله بلادي بهبهاني بوشهري (1291 ـ 1372) شرح فارسي كلماتي است كه از كلمات قصار اميرالمؤمنين علي ـ عليه السلام ـ از نهج البلاغه برگزيده و در سال 1343 هـ چاپ شده است.[21]

77. شرح النهج

تأليف: شيخ محمد علي بن ابي طالب مشهور به علي بن ابيطالب حزين زاهدي گيلاني اصفهاني متوفي در بنارس هند سال 1181 هـ و آن شرح و ترجمه به فارسي بعضي از خُطب نهج البلاغه است.[22]

78. تفسير الخطبه الشقشقيّه

تأليف: «شريف مرتضي علم الهدي علي بن حسين موسوي» (متوفاي 436 هـ).

و آن را «شيخ ابوالحسن محمد بن محمد بصروي» در فهرست تصانيف سيد مرتضي ذكر كرده است.[23]
















دلتنگم

مثل مادر بی سوادی که ..

دلش هوای بچه اش را کرده،

ولی بلد نیست شماره اش را بگیرد.
..

[عکس: Exis-aks%20ghalb-30851.jpg]
11-05-1391 12:11 ق.ظ
 
ارسال: #6
RE: برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
پست‌ها: 712
تاریخ عضویت: 09 مرداد 1391
اعتبار: 80
حالت من: انتخاب نشده
]

79. شرح النهج

تأليف: «خواجه صائن الدين علي بن محمد بن أفضل الدين محمد تركه» (متوفاي 830 هـ).

شرح حال وي را صاحب رياض نوشته و گفته است: تأليفات وي زياد است از جمله شرح و ترجمه بعض كلمات اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ از نهج البلاغه به زبان فارسي است.[24]

80. التوضيحات التحقيقيه در شرح خطبه شقشقيه

تأليف: «سيد علي اكبر ابن سيد محمد سلطان العلماء لكهنوي» (متوفاي 1326 هـ).

شرح حال وي را سيد علي نقي نقوي در «مشاهير علماء الهند» نوشته است.[25]

81. شرح النهج

تأليف: «امير علي شير بن گنجينه بهادر نوائي جغتائي هروي» ملقب به «نظام الدين» (841 ـ 906 هـ).

وزير «سلطان حسين ميرزا بايقراي گوركاني» (875 ـ 911) آثار قلمي و تأليفات نوائي زياد است و به زبان تركي و فارسي هر دو كتاب نوشته و شعر گفته است و در كتاب «تحفه سامي» صفحه 180 غير از پنج ديوانش شانزده كتاب بر او شمرده است و گفته: «نوائي» كلمات قصار «علوي» را به نظم كشيده و براي هر كلمه يك رباعي سروده است.[26]

82. شرح النهج

شرح خطبه شقشقيه. تأليف: «تاج العلماء سيد علي محمد ابن سلطان العلماء سيد محمد بن دلدار علي نصير آبادي» (متوفاي 1312 هـ) «سيد علي نقي نقوي لكهنوي» در «مشاهير علماء الهند» گفته است.[27]

83. شرح النهج به فارسي

ترجمه و شرح و توضيحات عهدنامه امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ به مالك اشتر.

تأليف: «مولي محمد كاظم بن محمد فاضل مشهدي مدرس و خادم حرم رضوي». و آن را به درخواست «اعتماد الدوله شاه قلي خان» نوشته است. نسخه آن ضمن مجموعه‌اي در كتابخانه آستان قدس موجود است و تاريخ كتابت آن 1377 هـ مي‌باشد.[28]

84. اساس السياسه في تأسيس الرياسه

تأليف: واعظ ماهر، شهير به «سلطان المتكلمين»، «شيخ د ابن موسي اسماعيل بن عبدالعظيم بن محمد باقر كجوري مازندراني» نزيل تهران (متوفاي 14 شعبان 1353 هـ ) و آن شرح عهدنامه امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ به «مالك اشتر» است و نسخه آن پيش فرزندش مشهور به «ملك المتكلمين اخلاقي» موجود است.[29]

85. شرح النهج

و آن ترجمه عهدنامه «مالك اشتر» به نظم تركي است و در سال 1304 هـ در اسلامبول چاپ شده است. ناظم «محمد جلال الدين» و شايد از علماي عامّه است.[30]

86. شرح النهج

تأليف: «شيخ محمد قوام الدين بن حبيب الله قمي». شرح كلمات قصار امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ .[31]

87. شرح النهج

شرح نزديك به صد كلمه از كلمات قصار كه در نهج البلاغه ذكر شده است.

تأليف: «شيخ محمد بن نصار حويزي»، معاصر «شيخ بهائي» مؤلف كتاب «الإمامه» كه نسخه‌اي از آن در كتابخانه حسينيه شوشتريها در نجف اشرف موجود است و شرح مذكور را به آخر آن ملحق كرده است.[32]

[1] . الذريعه، ج 14، ص 118.
[2] . الذريعه، ج 14، ص 119.
[3] . الذريعه، ج 14، ص 119.
[4] . ريحانه الادب، ج 5، ص 119.
[5] . الذريعه، ج 14، ص 120.
[6] . ريحانه الادب، ج 5، ص 120.
[7] . الذريعه، ج 14، ص 122.
[8] . الذريعه، ج14، ص 123.
[9] . الذريعه، ج 14، ص 124.
[10] . الذريعه، ج 14، ص 125؛ ج 25، ص 163.
[11] . الذريعه، ج 14، ص 126 و ج 4، ص 395 و 396.
[12] . الذريعه، ج 14، ص 128 و ج 25، ص 206.
[13] . الذريعه، ج 14، ص 129.
[14] . الذريعه، ج 14، ص 129.
[15] . الذريعه، ج 14، ص 129.
[16] . الذريعه، ج 14، ص 130.
[17] . الذريعه، ج 14، ص 130.
[18] . الذريعه، ج 14، ص 131.
[19] . الذريعه، ج 14، ص 133.
[20] . الذريعه، ج 24، ص 218.
[21] . الذريعه، ج 24، ص 134.
[22] . الذريعه، ج 14، ص 135.
[23] . الذريعه، ج 4، ص 348 و ج 14، ص 137.
[24] . الذريعه، ج 4، ص 140.
[25] . الذريعه، ج 4، ص 141 و ج 4، ص 499.
[26] . الذريعه، ج 14، ص 142؛ ريحانه الأدب، ج 6، ص 238 ـ 241.
[27] . الذريعه، ج 14، ص 142.
[28] . الذريعه، ج 14، ص 144.
[29] . الذريعه، ج 2، ص 7 و ج 14،‌ص 146.
[30] . الذريعه، ج 14، ص 144.
[31] . الذريعه، ج 14، ص 146.
[32] . الذريعه، ج 14، ص 147.
















دلتنگم

مثل مادر بی سوادی که ..

دلش هوای بچه اش را کرده،

ولی بلد نیست شماره اش را بگیرد.
..

[عکس: Exis-aks%20ghalb-30851.jpg]
11-05-1391 12:12 ق.ظ
 
ارسال: #7
RE: برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
پست‌ها: 712
تاریخ عضویت: 09 مرداد 1391
اعتبار: 80
حالت من: انتخاب نشده
(4)
88. دراسات النهج (شرح عهدنامه مالك اشتر)

تأليف: «شيخ محمد مهدي ابن شيخ عبدالكريم شمس الدين عاملي». و در سال 1376 هـ در نجف اشرف چاپ شده است.[1]

89. نغمه الهي

تأليف: «محيي الدين شيخ مهدي بن ابي الحسن بحراني قمشه‌اي، تهراني» به تخلّص «الهي» مدرس در معقول. و آن شرح خطبه همام در وصف متقين است و آن را با شعر فارسي شرح كرده و آن چاپ شده است.[2]

90. رموز الإماره

تأليف: «ميرزا احمد» مشهور به «وقار» ارشد اولاد «ميرزا محمد شفيع» متخلّص به «وصال» شاعر شهير شيرازي (1232 ـ 1298 هـ) مدفون در مزار شاه چراغ. و آن شرح عهدنامه مالك اشتر به شعر فارسي است. در اول منظومه خود اسم «معتمدالدوله و فرهاد ميرزا» را آورده است. در شيراز به سال 1331 در چاپخانه محمديه چاپ شده است.[3]

91. شرح النهج (شرح خطبه شقشقيه)

تأليف: «شيخ مولي هادي بنابي» شارح خطبه زينبيّه.[4]

92. شرح عهد مالك الأشتر (به فارسي)

تأليف: «علامه شيخ هادي ابن موسي حسين بن محسن ابن عبدالله بن محسن بن حسين بيرجندي» (1277 ـ 1319 هـ) و در سال 1355 هـ در تهران به طبع رسيده است.[5]

93. روض المني في المختار من قصار كلمات امير المؤمنين عليه السلام

شرح كلمات قصار امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ كه در آن اشعار و احاديث و حكايات مناسب هم ذكر شده است.

تأليف: «سيد علي اكبر بن رضي ابن محمد تقي رضوي قمي برقعي» (متولد 1317 هـ).[6]

94. دُرر الكلم (ترجمه كلمات قصار اميرالمؤمنين عليه السلام (فارسي).

تأليف: «سيد علي اكبر برقعي» متخلّص به «كاشف» و مؤلف كتاب ديگر در همين موضوع به نام «روض المني» در شماره قبل از آن اشاره شد.[7]

95. كشف السحاب في شرح الخطبه الشقشقيه

تأليف: «ملاح حبيب الله بن علي مدد بن رمضان كاشاني» (متوفاي 1340 هـ) از علماي اماميه قرن چهاردهم. زاهد و متقي و عرفان مسلك داراي اخلاق حميده بود.[8]

96. التقاط الدُرر (منتخب شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد)

تأليف: «محمد بن حاج قنبر كورعلي مدني كاظمي» (حدود سال 1300 فوت كرده است.) و از تأليف آن سال 1283 فارغ شده است و از شرح ابن ابي الحديد هر آن چه راجع به اخلاق و حكم و آداب بوده، استخراج كرده است و نسخه‌اي از آن در كتابخانه «سيد حسن صدر»[9] موجود بود.

97. منتخب وصايا امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ در حِكَمه

با حروف تهجي تنظيم شده و در آخر آن وصيت امام به فرزندش امام حسين ـ عليه السلام ـ آمده است و يك نسخه از آن به خط نستعليق به قلم «مير قاسم قره‌باغي» به تاريخ 911 هـ در كتابخانه «خديويه مصر» موجود است كه در حواشي آن تعليقاتي به فارسي نوشته شده است.[10]

98. شرح الكلمات المائه

(منهاج العارفين في شرح كلمات امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ ) كه شرح صد كلمه از كلمات قصار امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ است.

تأليف: «شيخ كمال الدين ميثم بن علي بحراني» (متوفاي 679 هـ) مؤلف سه شرح: (كبير، متوسط و صغير) بر نهج البلاغه دارد كه اول آن چنين آغاز شده است: «يا ذا الجلال يا حيّ يا قدُّوس يا سلام».[11]

99. شرح الخطبه الشقشقيّه

تأليف: ميرزا محمد ابن شاه ابوتراب محمد علي حسيني يا حسني معروف به «گلستانه»، ‌ملقب به «علاء الدين» (متوفاي 1110 هـ ) در اوائل آن به كتابش «حدائق الحقايق = بهجه الحدائق» احاله كرده و گفته: شكايت اميرمؤمنان را به طور كامل آورده‌ام به طوري كه در جاي ديگر پيدا نمي‌شود و گويا اين شرح مكمّل كتاب «حدائق» او است و ليكن در اواسط خطبه قطع كرده است و نسخه‌اي از آن ديده شده كه تاريخ كتابت آن 1246 هـ بوده است.[12]

100. شرح خطبه اول نهج البلاغه (اول الدين معرفته و كمال معرفته التصديق به)

تأليف: ملا محمد كاظم، معروف به «آخوند خراساني» (1255 ـ 1329 هـ) صاحب كتاب «كفايه لأصول».

وي اين شرح را تقرير كرده و شاگردش شيخ عبدالرسول اصفهاني داماد شيخ محمد بن مولي علي محمد طالقاني نوشته است و از روي خط او سيد هادي ابن سيد عباس بن سيد محمد فشاركي (متوفي 1354 هـ) استنساخ كرده است و نسخه اخير در كتابخانه شيخ محمد رضا فرج الله در نجف اشرف موجود بود.[13]

101. نصايح الملوك و آداب السلوك

شرح عهدنامه امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ به مالك اشتر.

تأليف: «مولي ابوالحسن شريف عاملي غروي اصفهاني» (متوفاي 1138 هـ) صاحب كتاب «الأنساب» و غيره. كتاب چنين آغاز شده است:

«حمد بي‌حد و ثناي بي‌عدد قادري را رواست» و آن را به اسم «سلطان حسين صفوي» (1135 هـ) تأليف كرده است. كتاب داراي مقدمه و پنج باب است و يك نسخه از آن به تاريخ كتابت 1118 هـ در (سپهسالار سابق) موجود است.[14]

102. التحفه السليمانيه

ترجمه عهدنامه مالك اشتر به فارسي.

تأليف: «سيد ماجد بن محمد حسيني بحراني» آن را به اسم «شاه سليمان صفوي» (متوفاي 1106 هـ) تأليف كرده و در سال 1301 هـ در ايران چاپ شده است.[15]

103. الراعي و الرعيه

در شرح عهدنامه اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ به عامل خود «مالك اشتر» هنگامي كه او را به مصر فرستاد شرح مبسوط تحليلي است كه قوانين جديد و قواعد حكومت اسلام مورد مقايسه قرار گرفته است و كتاب؛ حقّاً در موضوع خود بي‌نظير است و در سال 1358 هـ در نجف چاپ شده است. تأليف: حقوقدان معاصر: «توفيق الفكيكي بغدادي محامي» (1321 ـ 1389 هـ).[16]

104. فرمان مبارك شرح عهدنامه امير المؤمنين، فارسي، مطبوع

تأليف: نويسنده فرزانه مرحوم «جواد فاضل لاريجاني» (متوفاي 1380 هـ).

105. شرح عهد امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ

تأليف: «ميرزا حسن بن سيد علي موسوي قزويني» (1319 ـ 1358 هـ) آن را در 21 فصل تنظيم نموده و نزديك به 5000 هزار بيت است و آن جلد دوم كتابش (تاريخ مصر قديم) است.[17]

106. شرح عهد امير المؤمنين عليه السلام
















دلتنگم

مثل مادر بی سوادی که ..

دلش هوای بچه اش را کرده،

ولی بلد نیست شماره اش را بگیرد.
..

[عکس: Exis-aks%20ghalb-30851.jpg]
11-05-1391 12:12 ق.ظ
 
ارسال: #8
RE: برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
پست‌ها: 712
تاریخ عضویت: 09 مرداد 1391
اعتبار: 80
حالت من: انتخاب نشده
تأليف: «ميرزا محمد بن سليمان تنكابني» (متوفي 1302 ه.ق) صاحب «قصص العلماء» از علماي اوائل قرن چهاردهم هجري مي‌باشد، تأليفات متنوعي دارد كه فهرست همه آنها را در كتاب قصص العلماي خود نگاشته است و از جمله آنها همين شرح عهد اميرالمؤمنين به «مالك اشتر» است.[18]

107. شرح عهد امير المؤمنين عليه السلام تأليف: «شيخ هادي بن محمد حسين قائيني بيرجندي» فارسي و در سال 1333 هـ تأليف كرده و در سال 1315 شمسي به همراه ترجمه «الأدب الكبير»؛ «ابن مقفّع» چاپ شده است.[19]

108. سيري در نهج البلاغه

تأليف: «متفكر شهيد استاد علامه، شيخ مرتضي مطهري.

به طوري كه از اسم آن پيداست، اين يك سير كوتاه در اعماق نهج البلاغه است و نخستين گامي است كه استاد شهيد براي تحقيق عميق و دقيق در محتواي نهج البلاغه و شناخت مكتب علي ـ عليه السلام ـ برداشته و راه را براي ديگران گشوده است.

وي در مقدمه كتاب مي‌نويسد:

«اكنون دو كار لازم در مورد نهج البلاغه در پيش است: يكي غور و تعمّق نهج البلاغه است، تا مكتب علي ـ عليه السلام ـ در مسائل مختلف و متنوعي كه در نهج البلاغه مطرح است، دقيق روشن شود كه جامعه اسلامي سخت بدان نيازمند است و ديگر تحقيق در اسناد و مدارك نهج البلاغه.»

باز مي‌نويسد:

«آنچه در اين كتاب آمده است، مجموع مقالات متسلسلي است كه در سالهاي 51 ـ 52 در مجله گرامي مكتب اسلام منتشر شده است و اكنون به صورت يك كتاب در اختيار خوانندگان محترم قرار مي‌گيرد.»

كتاب در 316 صفحه با يك مقدمه و هفت بخش در قطع رقعي در سال 1353 هـ ش توسط انتشارات دار التبليغ اسلامي قم چاپ شده و از آن پس دهها چاپ خورده و در تيراژ وسيع توسط انتشارات صدرا منتشر شده است.

109. في رحاب نهج البلاغه

ترجمه «سيري در نهج البلاغه» استاد شهيد مطهري.

تعريب: هادي يوسفي. مكرر چاپ شده و در بيروت از «دار التعارف» انتشار يافته است.

110. الهيات در نهج البلاغه

نوشته: «آيت الله لطف الله صافي» گلپايگاني.

اين كتاب از سري انتشارات بنياد نهج البلاغه است. «بنياد نهج البلاغه» براي شناخت «نهج البلاغه» با صداقت و ايمان «بنياد» گرفته و تاكنون در اين باره گامهاي بلند برداشته است از جمله كارهاي اساسي اين «بنياد» اقدام به تفسير موضوعي اين گنجينه گرانبهاست تا بدين وسيله بتواند ابعاد وسيع و گسترده معارف اسلامي را از نهج البلاغه استخراج كرده به جامعه اسلامي تقديم دارد.

آيت الله صافي از ميان موضوعات مختلف، بحث «الهيات» را انتخاب كرده و كتاب ارزشمند «الهيات در نهج البلاغه» را به رشته تحرير كشيده است گرچه وي در پايان كتاب مدعي است كتاب ناقص و ناتمام است،‌ولي در موضوع خود كتاب جالب و جامع مي‌باشد. كتاب در 343 صفحه با مقدمه و 18 فصل به قطع وزيري توسط «بنياد نهج البلاغه» در تاريخ آبان ماه 1361 هـ ش چاپ و انتشار يافته است.

111. دراسات في نهج البلاغه

تأليف استاد شيخ «مهدي شمس الدين عاملي لبناني».

درسهائي از نهج البلاغه كه درباره جامعه و طبقات اجتماعي و كيفيت اصلاح آن و حكومت و عدالت و آگاهي از غيب، از ديدگاه نهج البلاغه بحث كرده است و از كتابهاي مهمي است بايد مطالعه شود و اين كتاب در سال 1376 هـ در نجف اشرف چاپ شده است و در ايران هم به فارسي ترجمه گرديده است.

112. جستجوئي در نهج البلاغه

ترجمه كتاب: «دراسات في نهج البلاغه» تأليف: استاد شيخ «محمد مهدي شمس الدين لبناني» به ترجمه: «محمود عابدي» كتاب از سري انتشارات بنياد نهج البلاغه است.

[1] . الذريعه، ج 14، ص 148 و ج 2، ص 337.
[2] . الذريعه، ج 14، ص 148.
[3] . الذريعه، ج 14، ص 152.
[4] . الذريعه، ج 14، ص 152.
[5] . الذريعه، ج 14، ص 152.
[6] . الذريعه، ج 11، ص 277؛ ريحانه الأدب، ج 1، ص 249.
[7] . فهرست مشار، ج 1، ص 1387.
[8] . لباب الألباب في القاب الأطياب، به نقل از ريحانه الادب، ج 5، ص 19.
[9] . الذريعه، ج 22، ص 414.
[10] . الذريعه، ج 22، ص 442.
[11] . الذريعه، ج 14، ص 41.
[12] . الذريعه، ج 14، ص 222.
[13] . الذريعه، ج 14، ص 217.
[14] . الذريعه، ج 24، ص 171 و ج 14، ص 374.
[15] . الذريعه، ج 3، ص 441 و 442.
[16] . الذريعه، ج 10، ص 59؛ نقباء البشر، ج 1، ص 271 ـ 273.
[17] . الذريعه، ج 13، ص 374.
[18] . الذريعه، ج 13، ص 374.
[19] . الذريعه، ج 13، ص 375.
















دلتنگم

مثل مادر بی سوادی که ..

دلش هوای بچه اش را کرده،

ولی بلد نیست شماره اش را بگیرد.
..

[عکس: Exis-aks%20ghalb-30851.jpg]
11-05-1391 12:13 ق.ظ
 
ارسال: #9
RE: برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
پست‌ها: 712
تاریخ عضویت: 09 مرداد 1391
اعتبار: 80
حالت من: انتخاب نشده
(5)
كتاب در 238 صفحه با دو مقدمه از مؤلف و 7 بخش از موضوعات مختلف نهج البلاغه به قطع وزيري توسط «بنياد نهج البلاغه» در تاريخ تيرماه 1361 هـ ش چاپ شده است.

113. درسهائي از نهج البلاغه

تأليف: آيت الله آقاي «حاج شيخ حسينعلي منتظري». اين درسها توسط وي تدريس و از صداي جمهوري اسلامي ايران پخش گرديده است و تاكنون اين درسها دو جلد توسط انتشارات مركز جهاني علوم اسلامي در سال 1361 چاپ شده است.

114. پرتوي از نهج البلاغه

با نقل منابع و تطبيق با روايات مأخذ ديگر. پژوهش و برگردان و ويراستاري: دكتر سيد محمد مهدي جعفري. با استفاده از ترجمه مرحوم آيت الله سيد محمود طالقاني.

ناشر:‌ سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي 1372 ش.

در اين كتاب كه عنوان آن با الهام از كتاب «پرتوي از قرآن» اثر ارزشمند آيت الله طالقاني؛ «پرتوي از نهج البلاغه» انتخاب شده است. ضمن بيان ترجمه‌اي روان و سليس از 81 خطبه نهج البلاغه، توضيحاتي در مورد هر خطبه بيان و منابع و مآخذ مربوط به هر خطبه نيز آورده شده است.

بخش اول اين كتاب شامل مطالب زير است:

پيشگفتار، پيام وحدت به امت اسلام (مقدمه صبحي صالح)، زندگينامه اميرالمؤمنين عليه السلام به قلم خود او، مقدمه آيت الله طالقاني و مقدمه شيخ محمد عبده و مقدمه شريف رضي.

در بخش دوم كتاب نيز ترجمه و توضيح 81 خطبه نهج البلاغه و سخن پاياني مرحوم آيت الله طالقاني آورده شده است.

115. مأه كلمه من نهج البلاغه (صد كلمه از نهج البلاغه)

برگزيده اديب بزرگ و نويسنده شهير استاد «امين نخله» از فضلاي مسيحي به درخواست علامه شيخ توفيق بلاغي و در شرح آنها از تعليقه شيخ محمد عبده اقتباس كرده است.[1]

116. المأتا كلمه

دويست كلمه از كلمات امير المؤمنين عليه السلام در حكم و مواعظ، به ترتيب حروف تهجّي، به ضميمه كتاب «كنز المطالب» سيد ولي الله بن نعمه الله به تأليف 981 هـ مرحوم علامه تهراني يك نسخه از آن را در كتابخانه سيد ميرزا علي شهرستاني در كربلا ديده است.[2]

117. خدا و جهان و انسان از ديدگاه علي بن ابيطالب عليه السلام و نهج البلاغه

تأليف: استاد فيلسوف محمد تقي جعفري. مقاله مفصل در 23 صفحه، در يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه (1401 ـ 1360) توسط «بنياد نهج البلاغه» چاپ شده است.

118. انسان كامل از ديدگاه نهج البلاغه

تأليف: استاد فيلسوف حسن حسن زاده آملي

مقاله در 10 صفحه در يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه (1401 ـ 1360) توسط بنياد نهج البلاغه چاپ شده است.

119. عزت و ذلت از ديدگاه نهج البلاغه

تأليف: واعظ شهير محمد تقي فلسفي مقاله در 20 صفحه در يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه (1401 ـ 1360) توسط بنياد نهج البلاغه چاپ شده است.

120. جامعه‌ها در شبانگاه ظهور انبيا (از ديدگاه نهج البلاغه)

به قلم: رهبر معظم انقلاب حضرت آيت الله حاج «سيد علي خامنه‌اي» مقاله‌اي در 10 صفحه در يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه (1401 ـ 1360) توسط بنياد نهج البلاغه چاپ شده است.

121. امامت از ديدگاه نهج البلاغه

تأليف: استاد عباسعلي عميد زنجاني، مقاله‌اي در 36 صفحه در يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه توسط بنياد نهج البلاغه چاپ شده است.

122. حقوق از ديدگاه نهج البلاغه

تأليف: استاد زين العابدين قرباني، مقاله‌اي در 28 صفحه در يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه (1401 ـ 1360) توسط بنياد نهج البلاغه چاپ شده است.

123. نهج البلاغه و آگاهي از غيب

به قلم آيت الله «شيخ جعفر سبحاني» مقاله‌اي در 12 صفحه و در يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه توسط بنياد نهج البلاغه (1401 ـ 1360) چاپ شده است.

124. چرا نهج البلاغه اين همه جاذبه دارد؟

نوشته: آيت الله مكارم شيرازي، هشتمين مقاله يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه كه توسط بنياد نهج البلاغه چاپ شده است.

ن: 7451 م 125. جهان بيني الهي در نهج البلاغه

نوشته: استاد سيد جمال‌الدين دين پرور، از مؤسسين بنياد نهج البلاغه مقاله نهم يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه. 126. بهره ادبيات از سخنان علي عليه السلام

به قلم: استاد دكتر «سيد جعفر شهيدي » مقاله‌اي در 20 صفحه در يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه توسط بنياد نهج البلاغه (1401،1360)چاپ شده است.

127. بررسي طب و طبابت در نهج البلاغه

نوشته: دكتر ابوتراب نفيسي، مقاله‌‌اي در 34 صفحه در يادنامه كنگره هزاره نهج البلاغه توسط بنياد نهج البلاغه به طبع رسيده است.

128. امام علي عليه السلام بزرگترين خطيب تاريخ:

نوشته: احمد سپهر خراساني. مقاله‌اي در 18 صفحه، سيزدهمين مقاله يادنامه كنگره نهج البلاغه.

129. بيت المال در نهج البلاغه

نوشته آيه الله حاج شيخ حسين نوري، مقاله مفصلي است در 58 صفحه كه در پايان يادنامه كنگره نهج البلاغه (1401، 1360) توسط« بنياد نهج البلاغه» چاپ شده است.

130. بينش تاريخ نهج البلاغه

تاليف: دوست دانشمند آقاي يعقوب جعفري. محتواي كتاب در چهار بخش تنظيم شده بدين ترتيب كه :

1. كلياتي از تاريخ.

2. عوامل زمينه ساز در ساختار هاي تاريخي.

3. كارهاي خدا در تاريخ.

4. انگيزه‌هاي تحولات تاريخي و آن در 163 صفحه در قطع وزيري توسط «دفتر نشر فرهنگ اسلامي» در سال 1372 چاپ شده است.
















دلتنگم

مثل مادر بی سوادی که ..

دلش هوای بچه اش را کرده،

ولی بلد نیست شماره اش را بگیرد.
..

[عکس: Exis-aks%20ghalb-30851.jpg]
11-05-1391 12:15 ق.ظ
 
ارسال: #10
RE: برگزيده‌هايي از نهج البلاغه
پست‌ها: 712
تاریخ عضویت: 09 مرداد 1391
اعتبار: 80
حالت من: انتخاب نشده
.

131. شرح نامه همايون

شرح و تفصيل وصيت مولي الموالي اميرالمومنين علي بن ابيطالب عليه السلام به سبط اكبر، الامام الحسن المجتبي عليه السلام تاليف: عالم فاضل مرحوم ميرزا احمد مدرس، وحيد مشهور به حاجي ميرزا آقا باغمشه‌اي تبريزي (متولد 1334 ه ) مجموعه‌اي است علمي، ادبي، تفسيري و روائي، به خط علي اصغر عالم ديانتي تبريزي در سال 1398 ه، در 580 صفحه نوشته شده، و سپس از روي همان نسخه افست و چاپ گرديده است.

132. آين جهانداري

ترجمه عهدنامه «مالك اشتر» و چند نامه ديگر از نهج البلاغه. تاليف: محمد علي انصاري مؤلف نهج البلاغه منظوم در سال 1383 چاپ شده است.

133. آئينه پرهيزكاران (شرح خطبه همان).

تاليف: سيد ابراهيم علوي خوئي كه در سال 1341 ش، در 347 صفحه وزيري چاپ شده است.[3]

134. ابواب حكمت

(ترجمه كلمات قصار اميرالمؤمنين عليه السلام ) (فارسي)احتمال مي‌رودمنظور كلمات قصار نهج البلاغه باشد و يا شامل آنهم مي‌باشد.

تاليف: كمال الدوله محمد حسن ميرزا قاجار (مير پنجه) در سال 1319 ه ق، در 99 صفحه رقعي به چاپ رسيده است. [4]

135. اثاره‌اي از دانش (شرح خطبه اول نهج البلاغه ) (فارسي).

تاليف: سيد علي ميريحي، در سال 1396 چاپ شده است.

136. اخبار غيبيه اميرالمؤمنين (فارسي) تاليف: شيخ ذبيح الله محلاتي. در سال 1335 ش، در 475 صفحه رقعي چاپ شده است.[5]

137. اخلاق مذهبي (كلمات قصار علوي) (فارسي).

تاليف: شيخ محمد علي بن حسن كاتوزيان. در سال 1330 ه ق. چاپ شده است. [6]

138. وصيه اميرالمؤمنين عليه السلام با ترجمه فارسي در يك جلد بافته شده از طلا و هر صفحه 6 سطر كه در كتابخانه (رضويه) وپيش اسماعيليه موجود است.[7]

139. الاخلاق المرضيه في شرح خطبه الوصيه

شرح خطبه الوصيه (نامه 31 نهج البلاغه ).[8]

140. اخلاق اسلامي در نهج البلاغه «خطبه متقين»

درسهاي آيه الله مكارم شيرازي. تاليف: اكبر خادم الذا كرين در دو جلد، جلد اول در 520 صفحه و جلد دوم در 608 صفحه وزيري.تاريخ انتشار1371. ناشر: مطبوعاتي هدف. چاپخانه مدرسه الامام اميرالموئمنين عليه السلام . نگارنده اين كتاب را قبل از چاپ از اول تا آخر مطالعه كرده و اصلاحاتي هم انجام داده است كتابي ارزشمند و شرح جامع «خطبه متقين» معروف به خطبه همام است.

141. برگزيده سخنان علي عليه السلام از نهج البلاغه (فارسي)

تاليف: نويسنده توانا مرحوم «جواد فاضل» متوفاي 1340 شمسي. چاپ سوم اين كتاب در 196 صفحه جيبي در سال 1334 ش انجام شده است.[9]

142. بيعه الافاخم( ترجمه و شرح مالك اشتر) (فارسي). تاليف: علي بن ميرزا احمد (از علماي سده سيزدهم).تاريخ تاليف: 1235. نسخه خطي آن در414برگ در فهرست منزوي معرفي شده است.[10]

143. پرتوي از انوار نهج البلاغه (فارسي) شرح خطبه اول نهج البلاغه است.

تاليف: سيد محمد صادقي، در سال 1357 ش در اصفهان در 134 صفحه چاپ شده است.

144. ترجمه خطبه شقشقيه به نظم (قصيده در ترجمه) اثر سيد محمد تقي بن امير محمد مؤمن حسيني قزويني متوفاي 1270 ه نسخه خطي آن را صاحب الذريعه در كتابخانه بادكوبه‌اي در كربلا ديده است.[11]

145. تحفه علويه سليمانيه (شرح و ترجمه عهدنامه مالك اشتر ) (فارسي)

مؤلف آن معلوم نيست وي در سال 1101 ه به تاليف آن اشتغال داشته و غير از «تحفه سليمانيه» چاپ شده است. نسخه خطي آن در 207 برگ در كتابخانه مدرسه فيضيه قم موجود است. [12]

146. تحفه الملوك (ترجمه عهدنامه مالك اشتر) (فارسي) فهرست كتابخانه، ج2، ص18 [13]

تاليف: محمد حسين بن احمد بن محمد بن سميع يزدي. تاريخ تاليف: 1227، در مشهد. نسخه آن را صاحب الذريعه در يكي از كتابخانه‌هاي كربلا ديده است.[14]

147. ترجمه خطبه شقشقيه (فارسي)

تاليف: علي انصاري در سال 1354 ش در 14 صفحه چاپ شده است.[15]

[1] . مصادر نهج البلاغه، ج 1، ص 261.
[2] . الذريعه، ج 19، ص 1 ـ 2.
[3] . فهرست مشاور، ج1، ص 90.
[4] . فهرست مشاور، ج1، ص102.
[5] . فهرست مشاور، ج1، ص129.
[6] . همان مدرك، ص 138.
[7] . الذريعه، ج25، ص105.
[8] . الذريعه، ج25، ص105.
[9] . فهرست مشاور، ج1، ص487.
[10] . فهرست منزوي، ص 1551.
[11] . الذريعه، ج17، ص124.
[12] . فهرست كتابخانه مدرسه فيضيه، رضا استادي، ج2، ص22.
[13] . الذريعه، ج4،ص118.
[14] . الذريعه، ج4،ص480.
[15] . كتابشناسي ملي تابستان1354، ص267.
















دلتنگم

مثل مادر بی سوادی که ..

دلش هوای بچه اش را کرده،

ولی بلد نیست شماره اش را بگیرد.
..

[عکس: Exis-aks%20ghalb-30851.jpg]
11-05-1391 12:15 ق.ظ
 


[-]
پاسخ سریع
پیام
پاسخ خود را برای این پیام در اینجا بنویسید.


کد تصویری
royalfuns
(غیر حساس به بزرگی و کوچکی حروف)
لطفاً کد نشان داده شده در تصویر را وارد نمایید. این اقدام جهت جلوگیری از ارسال‌های خودکار ضروری می‌باشد.

موضوعات مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  جلوه تاريخ در شرح نهج البلاغه جلد 1 Friga 113 4,698 11-05-1391 12:53 ق.ظ
آخرین ارسال: Friga
  نهج البلاغه از ديد هانرى كربن ـ امين نخله ـ بولس سلامه ـ جرج جرداق yasna 0 173 11-05-1391 12:18 ق.ظ
آخرین ارسال: yasna
  مشتركات قرآن و نهج البلاغه yasna 6 390 11-05-1391 12:08 ق.ظ
آخرین ارسال: yasna
  ترجمه‌هاي نهج البلاغه(2) yasna 4 349 11-05-1391 12:00 ق.ظ
آخرین ارسال: yasna
  ترجمه‌هاي نهج البلاغه(1) yasna 1 281 10-05-1391 11:56 ب.ظ
آخرین ارسال: yasna

پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان